Tag Archives: شرکت پیمانکاری آباد تدبیر، شرکت ساختمانی آباد تدبیر، شرکتهای ساختمان سازی ، پروژها های ساختمانی ، پیمانکاران ساختمانی

ایمنی داربست

ایمنی داربست

1- داربست چیست؟

داربست تجهیزاتی موقتی از جنس چوب یا فلز است که برای دسترسی ایمن و آسان به محل‌های کار بالاتر از 2 متر از آنها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

2- اجزای داربست

صفحاتی از جنس چوب / فلز هستند که داربست روی آن قرار می‌گیرد. این اجزا در زیر شرح داده می‌شوند:

Base plate

پایه فلزی برای پخش و توزیع بار است که زیر لوله‌های استاندارد به کار می‌رود (بین خاک و لوله استاندارد).

 

Plank

تخته‌هایی هستند که در داربست مورد استفاده قرار می‌گیرند.

Toe board clip

گیره نگه دارنده قرنیز می‌باشد.

Brace

لوله‌های مهاری هستند که به صورت اریب وضربدری بسته می‌شوند و ساختمان داربست را محکم نگه می‌‌دارند.

Bay length

فاصله بین دو پایه استاندارد مجاور در طول و رو به روی داربست است.

Board

چوبی نرم است که برای دسترسی به سکوهای کاری و… بکار می‌رود. این چوب‌ باید در مقابل آتش مقاوم باشد.

Board beare intermediate transom

لوله‌ایست که در فاصله بین ladger برای تقویت سکوهای کار نصب می‌شود.

Butlers

لوله‌ای است که خوب با بریس‌ها محکم شده و در مقابل داربست برای تقویت آن به کار می‌رود.

Castor

چرخ گردانیست با ابزار قفل کن که به پایه استاندارد بسته شده و برای حرکت داربست بکار می‌رود. آباد تدبیر

Coupler

بستی است که برای اتصال و بستن دو لوله بهم دیگر در داربست بکار می‌رود و در دو نوع می‌باشد:

الف: حامل بار   

ب: غیر حامل بار

Guard rail

لوله‌ای است که از داخل داربست برای جلوگیری از سقوط افراد بسته می‌شود (معمولا در ارتفاع 91 و47 سانتیمتری از کف محل کار).

Hoop iron

تسمه‌ای فلزی است که به سر تخته داربست می‌بندند که از جدا شدن و شکاف برداشتن تخته‌ها جلوگیری کند.

Ledger

لوله‌ای افقی است که به لوله استاندارد بسته می‌شود (به وسیله بست‌های حامل بار) این لوله‌ها از خم شدن استاندارد جلوگیری می‌کند.

Access plate form

سکوی ساخته شده از چوب است که محل ورودی نردبان را تامین می‌نماید.

Lift

مجموعه است از لجرها و ترانزوم‌ها و تخته‌های حامل که یک سطح افقی را برای داربست تامین می‌کنند.

Need transom

ترانزومی که از داربست بیرون آمده باشد.

Node point

محل اتصال ترانزوم، لجر و استانداردها به یکدیگر می‌باشد.

Puncheon

لوله‌ای عمودی است که در پایین‌ترین انتهای خود با کوپلرها به لوله افقی وصل شده که بار را مستقیما به بیس پلیت و یا زمین نمی‌فرستد.

Raker

لوله حامل بار به شکل اریب است و برای تقویت داربست بکار می‌رود.

Scafftag

 اتیکتی که در تمام راه‌های ورودی به داربست نصب می‌شود و نشان می‌دهد که داربست در هفته گذشته مورد بررسی قرارگرفته است و در دو رنگ سبز و قرمز می‌باشد (سبز: داربست ایمن است) (قرمز: داربست ناایمن است).

Sleeve coupler

قطعه‌ای است که دو لوله را به همدیگر وصل می‌نماید (همراه با مغزی چدنی یا فلز دیگر).

Sole plate

تخته الوار کوتاه است که زیر بیس پلیت نصب می‌شود و فشار وارده را توزیع می‌کند در زمین‌های سست وشل کاربرد زیادی دارد (بین زمین وبیس پلیت قرار می گیرد).

Spigot joint pin

بستی که در آخر داربست بسته می‌شود برای اتصال دو لوله داربست به یکدیگر بكار می‌رود.

Standard

 لوله عمودی است که برای انتقال بار به سطح زمین بکار می‌رود.

Stop End

گارد ریلی است که در انتهای داربست برای جداکردن قسمت بدون تخته بکار می‌رود و از سقوط افراد جلوگیری می‌كند.

Tie

لوله‌ای است که برای بستن داربست به یک لنگر بکار می‌رود.

Toe bord

(قرنیز) تخته‌ای که در طول لبه سکو برای جلوگیری از سقوط ابزار و اشیا به کار می‌رود.

Transom

 لوله‌ای است كه استاندارد بیرونی را به استاندارد درونی متصل می کند.

3- اتیكت

برای این که کاربر بداند که داربست از لحاظ ایمنی مورد تایید است یا خیر، از اتیكت استفاده می‌شود. این اتیكت در مقابل گرما، نور آفتاب، رطوبت و باران مقاوم است و توسط ماژیک‌های مخصوصی روی آن نوشته می شود. اتیكت سبز یعنی داربست از لحاظ ایمنی مورد تایید است. این اتیكت توسط ناظر داربست‌بندی به داربست آویزان می‌شود. اتیكت باید در محل ورود افراد به داربست باید کاملا مشخص باشد.

اگر ایمنی داربست  مورد تایید نباشد اتیكت قرمز نصب می‌شود. کار کردن روی داربستی که اتیكت قرمز دارد مجاز نیست. بهتر است ابتدای محل ورود داربستی که اتیكت قرمز دارد با نوار خطر بسته شود.

برای انجام پیشنهاد و بازرسی و ثبت نکات مهم ایمنی و ثبت نواقص و تاریخ بازدید از قسمت پشت اتیكت سبز استفاده می‌کنند که به رنگ زرد می‌باشد.

در شرایط بد جوی (باران، برف، طوفان) و هرگونه تغییرات در ساختمان داربست، بازرسی از تمام اجزای داربست انجام می‌شود و اتیكت مناسب آن نصب می‌شود.

 

4- نكات ایمنی داربست

از موارد مهم در داربست‌بندی اینست که داربست بایستی توسط فرد ماهر و مجرب برپا و مرتب بازدید شود. همچنین از لوازم وتجهیزات مناسب برای کار استفاده شود. در نگهداری از بست‌ها، لوله‌ها، رابط‌ها و … باید دقت کافی مبذول شود. هیچ قطعه‌ای از داربست نباید از بالا به پایین پرتاب شود. تمامی بست‌ها و گیره‌ها برای دوام بیشتر بهتر است در یک ظرف محتوی روغن و گازوییل نگهداری شوند. از بکار بردن قطعات معیوب، شکسته وخم شده باید بشدت پرهیز شود. در هنگام کار بایستی داربست بند از آچار مناسب رینگی برای کار استفاده نماید.

استفاده از لوازم حفاظت فردی نظیر کفش ایمنی، کلاه، دستکش، لباس کار راحت (نه گشاد ونه تنگ)، کمربند ایمنی برای ایمنی داربست ضروری است.

قبل از شروع کار تمامی افرادی که با داربست کار می‌کنند (داربست بند و …) باید در کلاس‌های آموزشی شرکت نمایند و پس از گذراندن کلاس و قبولی در آزمون تئوری و عملی مجاز هستند که کار خود را شروع نمایند.

 برای افراد داربست بند کارت مخصوص صادر می‌شود که نشان می‌دهد این افراد دوره مربوطه را گذرانده و با رعایت کامل ایمنی مجاز بکار هستند. از بکار گیری افرادی که از ارتفاع می‌ترسند و تجربه و دانش کافی را ندارند خودداری کنید.

کارکنان باید در مورد خطرات داربست وچگونگی محافظت و کنترل خطرات آموزش‌های لازم را فرا گیرند.

آموزش باید شامل موارد زیر باشد:

  • ماهیت الکتریسته، سقوط  و خطر سقوط اجسام
  • چگونگی حفاظت در برابر برق گرفتگی و محافظت در برابر سقوط
  • چگونگی استفاده از داربست

این آموزش‌ها بایستی به صورت مداوم تکرار گردد. آموزش کارکنان باید شامل برپاکردن، اوراق کردن، حرکت دادن، به کارگیری، بازسازی، نگهداری و بازرسی داربست برای تشخیص خطرات و روش‌های اصلاحی آن باشد.

 قبل از هر چیز فرد باید نحوه استفاده درست از كمربند ایمنی را فرا گیرد. در ارتفاع 2 متر به بالا باید از کمربند ایمنی safety harness استفاده کرد.

استفاده از safety belt منسوخ شده زیرا در هنگام سقوط افراد ضربه شدیدی به کمر وارد می‌کند که می‌تواند موجب آسیب شدید به نخاع و کمر شود. استفاده ازfull body harness توصیه می‌شود چون از چند جهت بدن را در برمی‌گیرد (ران پا، کمر، سینه وشانه) و فشار وارده به بدن در چند نقطه پخش می‌شود که این خود از شدت عوارض می‌کاهد.

  

ازاضافه کردن به سر طول طناب کمربند خودداری کنید. در جایی که طول طناب کم می‌باشد می‌توانید از یک تسمه سالم استفاده کنید. از طناب‌های نجات قرقره‌ای که متحرک هستند و همراه کاربر جابجا می‌شوند نیز می‌توان استفاده نمود. scaffolding

قبل از شروع کار باید تمامی قسمت‌های کمربند شامل سگگ، کارابین تسمه‌ها و سایر ضمایم بررسی شود تا مشکلی نداشته باشد. از آلوده کردن کمربند به رنگ، روغن و ضربه شدید و کشیدن آن خودداری کنید. در ناحیه ران پا کمربند بایستی بدرستی و محکم قرارگیرد که در هنگام سقوط کمترین ضربه به بدن بویژه ناحیه بین دو ران وارد آید. فاصله مناسب بین جناغ سینه و کمربند باید به اندازه یک کف دست باز ‌باشد. در بالای سازه‌های فلزی بهتر آن است که کمربند را به طـناب نجات ببندید و یا جای محکم دیگر. در جاهایی که امکان استفاده از طناب نجات وجود ندارد در داخل سبد حمل نفر man basket کمربند خود را به قلاب جرثقیل ببندید.

5- مهمترین خطرات

سقوط از ارتفاع : زمانی که فرد از داربست بالا یا پایین می‌رود و یا در مکان‌هایی که حفاظ مناسب نصب نشده است، برای جلوگیری از سقوط افراد باید از سیستم (PERSONAL FALL ARREST SYSTEM) استفاده شود. حفاظ‌ها و موانع ایمنیTop rail/Mid rail/Guard rail  دستگیره و نرده‌های بالایی و میانی حتما باید نصب شوند.

 

گاردریل‌ها در طرف باز و در دو انتهای داربست باید نصب گردند. در صورتی که فاصله سکو از کار بیش از 14 اینچ باشد علاوه بر گاردریل باید از کمربند ایمنی نیز استفاده شود. Top rails  در فاصله یک متری از سکو نصب می‌شود. Midrails  بین سکو و Top rails  نصب می‌گردند. Toeboards   روی لبه داربست به ارتفاع 15 سانتیمتر نصب می‌گردد.

 

– برخورد سر با اشیاء:

برای پیشگیری از این خطر از کلاه‌های ایمنی به همراه چانه بند استفاده شود. در بالای محل کار تور ایمنی SAFETY NET  نصب شود. از قرنیز TOE-BOARD برای لبه‌های محل کار استفاده کنید.

– خطر برق گرفتگی :

هنگام کار در ارتفاع و بالای داربست مراقب تجهیزات و خطوط انتقال برق باشید و حتما فاصله ایمن را رعایت کنید زیرا ممکن است باعث ایجاد حوادث مهلک شود.

 

– ریزش داربست:

برای پیشگیری از خطر ریزش و سقوط داربست حتما از متریال مناسب استفاده نمایید. مهار Brace را بکار ببرید و لوله‌های داربست را محکم و خوب ببندید. محل استقرار داربست باید سفت و محکم باشد. داربست باید به سازه اصلی (ساختمان، استراکچر و..) بسته شود.

– عدم تخته پوشی:

در بکار بردن متریال داربست كوتاهی نكنید. کاملا سطح محل کار را با تخته مناسب بپوشانید.

 

 6- داربست‌های معلق (Suspended scaffold)

  • قبل از نصب، از محل کار بازدید کنید وبر اساس میزان بار وارده تجهیزات و وسایل لازم را برای کار آماده نمایید.
  • حتما از افراد ماهر و باصلاحیت برای این کار استفاده نمایید.
  • از محکم بودن محل اتصال کابل‌ها به ویژه محل اتصال کابل به داربست مطمئن شوید.
  • کابل بکار رفته در این داربست‌ها حداقل باید 6 برابر وزن داربست مقاومت داشته باشد.
  • تمهیدات لازم برای جلوگیری از پیچ وتاب خوردن داربست در نظر گرفته شود.
  • از تجمع بار و وسایل بی‌مورد روی داربست خودداری کنید.
  • استفاده از سیستم PFAS  برای جلوگیری از خطر سقوط افراد الزامیست.
  • مطمئن شوید که تمامی تجهیزات برقی، کابل‌های برق و الکتروموتورها سالم بوده و به سیم ارت مجهز باشند.
  • از قرار دادن مواد آتش‌گیر و قابل اشتعال مانند بنزین روی داربست معلق خودداری کنید.
  • برای افزایش دامنه دسترسی در هنگام کار روی بشکه، چهار پایه، جعبه و … نایستید.
  • وزنه‌های تعادلی داربست معلق بایستی بیشتر از ماکزیمم وزن داربست باشد.
  • کابل‌ها و سیم‌های مهاری داربست معلق را به جای محکمی مانند ستون اصلی ساختمان ببنیدید واز بستن به دور دودکش و… جدا خودداری کنید.
  • ترمز ایمنی داربست معلق را همیشه قبل از کار بازدید کنید.
  • سیستم PFAS باید به طناب نجات LIFE LINE)) بسته شود نه به داربست معلق !!

7- داربست متحرك Moving scaffold:

  • هنگام جابجایی داربست‌های متحرک افراد نباید روی داربست باشند.
  • از صحت و درستی چرخ‌ها و ترمز داربست مطمئن شوید.
  • سطحی که داربست روی آن جابجا می‌شود صاف، محکم و عاری از برآمدگی و فرورفتگی باشد.
  • جک‌های تعادلی OUT RIGGERS)) چرخ دار باید در طرفین داربست تعبیه شده باشند.
  • از قسمت پایین داربست هل دهید.

 

8- موارد مهم در داربست‌بندی و ایمنی داربست

  • پایه‌های عمودی داربست یا همان لوله‌های استاندارد نقش مهمی در استحکام داربست دارند که حداکثر فاصله آنها از هم معمولا 2 متر می‌باشد.
  • داربست خوب داربستی است که شما تمامی پایه‌های استاندارد آن را در یک خط مستقیم مشاهده  کنید.
  • بست‌های با زاویه قائم، برای اتصال لوله‌های داربست در حالت عمود بکار می‌روند. اکثر بار قابل قبول برای این بست‌ها 3/6 کیلو نیوتن می‌باشد.
  • لدجرLEDGER) ) لوله‌های افقی هستند که برای استوار ماندن لوله‌های عمودی برای تحمل بهتر بکار می‌رود؛ همچنین برای جلوگیری از خم شدن لوله‌های افقی (ترانزوم) هم بکار می‌رود.
  • بست‌های PUT LOG COUPLER  یا بست تخته برای اتصال ترانزوم و لجر بکار برده می‌شوند.
  • حداقل بار ایمن برای این بست‌ها 0/53  کیلو نیوتن می‌باشد.
  • ترانزوم، لوله استاندارد بیرونی را به استاندارد درونی نصب می‌کند. این لوله از عرض لجر عبور کرده و محل کار را می‌سازد.
  • تخته داربست با طول کمتر از 5/1 متر حداقل به 2 میله ساپورت زیری نیاز دارد ولی برای طول‌های بیشتراز 5/1 متر حداقل به 3 میله ساپورت نیاز دارد.
  • پین اتصال (JOINT PIN)  قطعه‌ای است که برای اتصال دو لوله طولی به همدیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • لوله اتصال SLEEVE COUPLER) ) برای اتصال دو لوله طولی به همدیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • بریس BRACE) ) یا همان لوله‌های مهاری به شکل ضربدری به داربست زده می‌شوند تا مقاومت داربست بیشتر شود.
  • بریس‌های بیرونی FACED BRACE) ) در هر10 متر بسته می‌شوند.
  • بریس‌های داخلی به لجر و در فاصله استانداردها بسته می‌شود.
  • بست‌های مورد استفاده در بریس از نوع SLEEVE COUPLER  می‌باشند.
  • استفاده از بست‌های SPIGOT  در بریس‌ها مورد تایید نیست.
  • بست‌های گردان برای استفاده در زاویه‌های مختلف استفاده می‌شوند.
  • بست‌ها عموما از نظر جنس در دو نوع چدنی و فرج هستند.
  • بست‌ها باید بطور مرتب روغن کاری شده و در مخلوط مناسبی از گازوییل و روغن نگهداری شوند.
  • بست‌ها دو نوع هستند: 2 پیچ و 4 پیچ که هر کدام به ثابت و گردان تقسیم‌بندی می‌شوند.
  • پله‌ها بهترین وسیله برای دسترسی ایمن به بالای سکو می‌باشند.

 

  • به ازای هر 2 متر ارتفاع، بین 6-7 پله در نظر گرفته می‌شود.
  • فاصله بین پله ها 25- 30 سانتیمتر بوده و عرض ورودی پله‌ها بین 60- 120 سانتیمتر می‌باشد.
  • در هر 2 متر ارتفاع و ادامه پله‌ها حتما یک پاگرد جهت رفع خستگی باید در نظر گرفته شود.

 

  •  پله‌ها حداقل 20 سانتیمتر بوده و دارای دستگیره وحفاظ  پاگیر می‌باشند.
  • پله‌ها مبادی ورودی داربست بوده و علایم هشدار دهنده در آنجا جهت رویت همگان نصب می‌شوند.

 

  • در شیب‌های ملایم و بنا به ضرورت گاهی به جای پله‌ها از سطح شیبدار استفاده می‌شود.
  • پله‌ها در سازه‌های دایمی بطور عمود بوده و از ارتفاع 2 متر به بالا دارای پشت بند هستند.
  • اگردر روی پله از تخته برای عبور و مرور بهتراستفاده می‌کنید حتما آنرا با سیم محکم ببندید.
  • تخته‌های داربست روی سکو و پاگردها را پوشانده و در دو انتها دارای لب بند یا تسمه فلزی هستند.
  • عرض سکو از 60- 150 سانتیمتر بسته به نوع کار تغییر می‌کند.
  • دو طرف و وسط تخته‌ها باید بر روی لوله‌های داربست TRANSOM قرار گیرد.
  • طول این تخته‌ها 4 متر می‌باشد و بسته به ضخامت آنها از طول 1 الی 5/3 متر را پوشش می‌دهند.
  • عرض تخته‌ها از 22/5 – 25 سانتیمتر می‌باشد.
  • ضخامت تخته‌ها بسته به نوع استفاده از 32- 63  میلیمتر می‌باشد.
  • در کنار سکوی کار قرنیز TOE BOARD قرار گرفته و از افتادن اشیاء جلوگیری می‌کند. عرض تخته‌های قرنیز بین 15-25 سانتیمتر می‌باشد.
  • فاصله بین تخته‌ها بر روی سکو نباید بیش از 5/2 سانتیمتر شود.
  • برای اینكه تخته‌ها در طول سکو پاگیر نشوند، باید روبه روی هم باشند اما بنا به ضرورت بین 25- 45 سانتیمتر می‌توانند همدیگر را پوشش دهند.

 

  •  یک سکوی مناسب می‌بایست در هر متر مربع بین 150 – 250 کیلوگرم وزن را تحمل نماید.

  •  نردبان خطرناکترین قسمت یک داربست می‌باشد.
  • زاویه مناسب پایه‌های نردبان و زمین بین  68 – 75  درجه می‌باشد.
  • به ازای هر 4 متر ارتفاع، پایه‌های نردبان 1 متر به عقب کشیده می‌شود.
  • نردبان‌ها در اشکال مختلف ساخته می‌شوند و کاربردهای متفاوت دارند.
  • حتما قبل از کار از تمام اجزای نردبان بازرسی شود و برای کارهای برقی از نوع عایق آن استفاده شود.

  • نردبان مورد استفاده در داربست باید فلزی و 1 متر از محل کار بلندتر باشد.
  • از نردبان‌های چوبی و کوتاه برای کار استفاده نکنید.
  • بالا و پایین نردبان را به جای محکم ببندید.
  • موقع بالا و پایین رفتن حتما صورت شما رو به نردبان باشد.
  • از هر دو دست خود برای بالا رفتن استفاده نمایید.
  • همراه داشتن ابزار در دست هنگام بالارفتن/پایین آمدن از نردبان ممنوع است.
  • هرگز از لوله‌های داربست بالا و پایین نروید.

  • کمرکش‌ها و حفاظ پاگیر حتما نصب شوند تا نفرات به ایمن بودن داربست مطمئن باشند.
  • هرگز در کار داربست‌بندی دخالت نکنید.
  • پرتاب کردن هرگونه وسیله، ابزار و … از بالای داربست به پایین ممنوع است.
  • استفاده از قطعات معیوب و یا شکسته، خمیده و خراب در داربست ممنوع است.

  • لوله‌های داربست از جنس فلز بوده و بسیار محکم و مقاوم می‌باشند.
  • قطر بیرونی لوله 3/48 میلیمتراست.
  • ضخامت اسمی 4 میلیمتر است.
  • استفاده از لوله‌های خم شده، برش داده شده توسط حرارت ممنوع است.
  • مراقب باشید انتهای لوله شکاف و بریدگی نداشته باشد.
  • از اتصال لوله‌ها در حالت‌های افقی وعمودی داربست بوجود می‌آید.
  • فاصله لوله‌های عمودی بین 7/1 تا  2 متر می‌باشد.
  • فاصله طبقات عمودی بین 2 تا 3 متر است.
  • فاصله لوله‌های داربست در عرض سکو 7 الی 160 سانتیمتر است.
  • بسته به نوع کار و استفاده از داربست، فاصله‌های عمودی وافقی تغییر می‌کند.
  • سکوهای کار یا PLATFORM  که برای تردد نفرات و جابجایی بار استفاده می‌شود بر اساس کاربرد آن به 5 دسته (600-800-1050-1300-1500 میلیمتر) تقسیم می‌شوند.

9- فونداسیون داربست

• زمین زیر داربست باید مقاومت کافی داشته باشد و خاک آن نیز باید كوبیده شده باشد.

• از BASE&SOLE PLATE برای زیر استانداردها استفاده شود.

• موقعی که از sole plate برای زیر داربست استفاده می‌شود منطقه زیر هر کدام از استانداردها باید حداقل 1000 سانتیمتر مربع با حداقل قطر 220 میلیمتر باشد و اگر از الوار به منظور Sole Plate استفاده می‌شود نباید قطر آن از 35 میلیمتر کمتر باشد.

• در زمین‌های نرم منطقه Sole Plate نباید از 1700 سانتیمتر کمتر بوده و برای Sole Plate های خاص این منطقه به 3400 سانتیمتر مربع می‌رسد.

  • ابعاد Soleplate  با توجه به نوع زمین به صورت ذیل می‌باشد:

 

  • در زمین‌های سفت وسخت 500×22×535 میلیمتر.
  • در زمین‌های نرم 765×225×35 میلیمتر.
  • ابعاد استاندارد 1055×225×35 میلیمتر.

• زیر Sole Plate نباید از بلوک، الوار شکسته، بشکه استفاده کرد.

• در زمین‌های شیبدار باید به صورت پله‌ای زمین کنده شده و Base &Sole Plate بکار رود.

• Base Plate باید زیر تمام استانداردها گذاشته شود.

• Sole Plate باید زیر تمام Base Plate ها گذاشته شود مگر سطح آهنی و بتنی سفت باشد.

       اتصالات بین لوله‌ها:

  • برای اتصال دو لوله در کنار یکدیگر از Sleeve Coupler استفاده می‌شود که حتما باید دارای مغزی داخل بوده و توسط پیچ و مهره کاملا سفت شود.
  • Ledger ها نباید بیش از 50 میلیمتر از کوپلر بیرون زدگی داشته باشند.
  • فاصله عمودی بین دوLedger   2 متر است.
  • برای اتصال دو Ledger از Sleeve Coupler استفاده می‌شود. از Joint Pin نباید استفاده نمود.
  • بست‌های با زاویه قائم برای تحمل بار مناسب هستند. و بست‌های گردان برای تحمل بار مناسب نیستند.
  • قرنیز toe –board برای جلوگیری از سقوط اشیاء واجسام در لبه Platform نصب می‌شود که حداقل ارتفاع آن 150 mm می‌باشد.
  • حداکثر بیرون زدگی تخته کار mm 150 و حداقل آن mm 50 می‌باشد.

10- نردبان

  • حداکثر فاصله عمودی نردبان 9 متر است.
  • انتهای نردبان باید 1 متر از سطح کار بالاتر باشد.
  • نردبان از پایین و بالا کاملا بسته و محکم شده باشد تا سر نخورد.
  • زاویه مناسب برای نردبان 75 درجه می‌باشد.
  • نردبان‌های بلند باید در قسمت وسط توسط مهار محکم شوند. (نردبان تاب نیاورد)
  • نردبان آلومینیومی ونردبان چوبی بایستی سالم باشند.
  • لوله، الوار و تخته‌ها نباید رنگ شوند فقط می‌توان از روکش گالوانیزه یا آستر روی استفاده نمود.

11- کد گذاری

تمامی متعلقات و اجزای داربست و مصالح خریداری شده برای نصب داربست باید کد رنگ داشته باشند که در صورت رویت هرگونه عیب به راحتی قابل شناسایی باشند. متعلقات معیوب نباید استفاده شده و باید از سایت خارج گردند.

12- مشخصات چوب‌ها

  • گره‌های روی چوب در مجموع نباید بیشتر از 150 میلیمتر باشند.
  • پهنای گره‌ها در یک طرف نباید از 75 میلیمتر تجاوز نماید.
  • فاصله بین گروهی از گره‌ها، 150 میلیمتر می‌باشد.
  • تخته چوب‌های استاندارد دارای 5/22 میلیمتر پهنا و 38 میلیمتر ضخامت هستند.
  • گره‌های لبه داربست نباید از 50 میلیمتر تجاوز نمایند.
  • تخته‌هایی که شکستگی و شکاف دارند نباید مورد استفاده قرار گیرند.
  • بریدگی، سوختگی، آلودگی به روغن و گازوییل و میخ نباید در تخته باشد.
  • تخته‌ها نباید رنگ شوند.
  • تخته‌ها باید به صورت مربع مستطیل بریده شوند و سر آنها با تسمه فلزی بسته شده باشد.

13- انبار کردن اجزای داربست

  • لوله‌ها به صورت طولی انبار شوند.
  • بست‌ها بر اساس نوع تفکیک و جداسازی شوند.
  • تخته‌ها نباید بیشتر از 20 عدد روی هم چیده شوند.
  • اجزای داربست نباید در هنگام نگهداری موقت، مسیر جاده‌ها را ببندند.
  • تعداد و نوع ملحقات داربست در دفتری ثبت و نگهداری شود.

 

14- سوپروایزرها

سوپروایزر داربست بندی وظایف ذیل را بر عهده دارد:

  • مطمئن شود که وسایل به اندازه کافی آماده شده و پیشرفت کار را سرعت بخشد.
  • بکارگیری و آموزش داربست بندها.
  • آشنا کردن پیمانکاران با روش‌ها و دستورالعمل‌های اجرایی و گوشزد کردن مسوولیت‌ها.
  • همکاری و هماهنگی بین پیمانکاران در رابطه با مسایل داربست‌بندی.
  • راه‌اندازی سیستم .Scaff Tag
  • ایجاد سیستم مدون در رابطه با تاریخ نصب، بازرسی، مجوزهای لازم و ….

15- چك لیست داربست

  • مطمئن شوید که داربست توسط افراد ماهر بسته شده است.
  • از متریال آسیب دیده و صدمه دیده استفاده نشود.
  • پرمیت نصب داربست صادر شده باشد.
  • کار بدون مشورت با سوپروایزر داربست انجام نشود.
  • زمین مقاومت و تحمل کافی برای نصب داربست را داشته باشد.
  • Base &Sole Plate پیش‌بینی شده یا خیر؟
  • Sole Plateها دارای ابعاد کافی و مناسب هستند یا خیر؟
  • استانداردها با فاصله مناسب و قائم هستند یا خیر؟
  • Ledgerها فاصله مناسب را دارند یا خیر؟
  • Bracing در فاصله و تعداد مناسب است یا خیر؟
  • Bracing با بست‌های مناسب بسته شده اند یا خیر؟
  • آیا لجرها و استانداردها خوب به همدیگر بسته شده‌اند یا خیر؟
  • داربست ثبات و ایمنی لازم را دارد یا خیر؟
  • بست‌ها مناسب کار هستند یا خیر؟
  • بین الوارها فاصله و شکاف وجود دارد یا خیر؟
  • محل اتصال بست‌ها محکم می‌باشد یا خیر؟
  • آیا انتهای آزاد تخته‌ها بیشتر از 15 سانتیمتر است یا خیر؟
  • پهنای سکوها مناسب است یا خیر(حداقل 3 تخته)؟
  • گاردریل‌ها در فاصله مناسب 91 سانتیمتر و مید ریل در فاصله 47 سانتی متر نصب شده یا خیر؟ (تقریبا محدوده کمر و زانو پا)
  • قرنیز تعبیه شده یا خیر؟
  • پیش‌بینی‌های لازم جهت سقوط ابزار و وسایل انجام شده یا خیر؟
  • نردبان‌ها سالم هستند، کجی یا شکستگی ندارند؟
  • آیا طول نردبان‌ها به اندازه کافی بلند می‌باشد و دستگیره ایمن دارند؟
  • آیا انتهای نردبان خوب محکم شده تا سر نخورد؟
  • آیا پایه نردبان توسط گوه یا چیز دیگر محکم شده است؟
  • الوارها روی پله هستند یا خیر؟
  • آیا نردبان‌های چوبی رنگ شده‌اند؟
  • آیا سایر کارگران از برپایی داربست اطلاع دارند یا خیر؟

16- پیاده کردن داربست

• لوله‌ها و بست‌های داربست روی زمین پرت نشوند.

• بعد از استفاده بایستی تمامی بست‌ها لوله‌ها و اجزا بررسی شوند.

• لوله‌ها و بست‌های معیوب کنار گذاشته شوند.

• فیتینگ‌ها و بست‌ها روغن کاری و سرویس شوند.

• نردبان‌ها از نظر آسیب احتمالی بررسی شوند.

17- بازرسی از داربست

• داربست هر هفته توسط  ناظر داربست بررسی شود و نتیجه آن در دفتر ثبت شود.

• سکوی کار بایستی همیشه باز و خلوت باشد.

 

• حداقل پهنای راه عبوری سکوی کار برای 5 الوار 432 میلیمتر است.

• حداقل پهنای راه عبوری سکوی کار برای 6 الوار حداقل 635 میلیمتر است.

• هرگونه اعمال تغییرات در ساختمان داربست بدون اطلاع داربست بند ممنوع است.

• داربست فقط برای کاری که تعریف شده مورد استفاده قرار گیرد نه کار دیگر!

• هر نوع حادثه و آسیب به ساختمان داربست نظیر ریزش، کج شدگی، برخورد ماشین، کنده شدن کانال زیر پایه‌های

داربست و … به داربست بند اطلاع داده شود.

• بازرسی از داربست در موارد ذیل صورت گیرد:

– قبل از نصب

– هفته‌ای یکبار

– بعد از شرایط نامناسب جوی نظیر باد شدید.

– بعد از صدمات وارده به داربست نظیر تصادف خودرو و بعد از انجام تعمیرات و اصلاحات سیستم Scafftag.

داکت اسپلیت

داکت اسپلیت (اسپلیت کانالی) یکی از رایجترین سیستم های تهویه مطبوع در سطح جهان است، این سیستم همانند اسپلیت دیواری از یک واحد داخلی (هواساز) و یک واحد خارجی (کندانسور) تشکیل شده است که توسط لوله های مسی به یکدیگر متصل می گردن

استفاده از هوای برگشت جهت بالا بردن راندمان کاری دستگاه و مصرف سوخت کمتر و همچنین هوای تازه جهت نیاز مبرم هر واحد آپارتمانی که چه در تابستان و چه در زمستان اکسیژن کافی جهت سلامت جسمی افراد را تأمین نماید از مزایای دیگر این سیستم می باشد.

سرمایش و گرمایش در این سیستم توسط هواساز با مکش هوای داخلی انجام می پذیرد.

تفاوت سیستم داکت اسپلیت با سیستم ترکیبی اسپلیت دیواری و رادیاتور

بجای استفاده از چندین پنل دیواری در یک واحد مسکونی یا اداری ، از یک هواساز مرکزی در پشت سقف کاذب استفاده می گردد که به وسیله کانال ،تمامی اتاق ها و فضاهای مورد نیاز تهویه می شوند.

سیستم گرمایش بسیار قوی: برای گرمایش از کویل آب گرم استفاده می شود که از پکیج یا موتورخانه تامین می شود و سیستم رادیاتور حذف می شود و همچنین 20% تا 30% در مصرف گاز صرفه جویی خواهد شد. همچنین سرعت گرمایش فضا در مقایسه با رادیاتور بسیار بالاست.

مزایای سیستم اسپلیت کانالی

• سرمایش مطبوع در تابستان و کاهش مصرف برق تا 50% در مقایسه با کولرهای گازی

• گرمایش بسیار قوی توسط کویل آب گرم از پکیج یا موتورخانه و صرفه جویی در مصرف گاز در زمستان 20% تا 30%

• حذف سیستم رادیاتور و لوله کشی های مربوطه

• اجرای بسیار سریع توسط کانال های فلکسی عایقدار

• استقلال هر واحد از نظر مصرف انرژی

• انتقال سرمایش و گرمایش مطبوع توسط کانال در هر واحد به تمام فضاها ،حذف پنل ها و استفاده مناسب از فضای داخلی

• کاهش صدای فوق العاده توسط کانال های فلکسی بل عایقدار (انعطاف پذیر) جدید

• حذف لوله کشی های اضافی در ساختمان

• فیلتراسیون هوا توسط فیلترهای قابل شستشو

• کاهش هزینه تمام شده بوسیله حذف سیستم رادیاتور

• قابلیت نصب دستگاه برای فضاهای کوچک تا بزرگ

• عدم نیاز به استفاده از تکنسین نگهداری

• امکان استفاده در ساختمانهای در حال بازسازی با حداقل تعمیرات

• امکان طراحی سیستم متناسب با سردترین وگرمترین مناطق

• حذف کانال کشی عمودی

یکی از معتبر ترین و قدیمی ترین برند های موجود در بازار ایران برند نام آشنای میدیا میباشد. این شرکت تحت لیسانس دو شرکت پرقدرت جهانی، توشیبای ژاپن و کریر آمریکا در چین مشغول په کار میباشد، در حال حاضر محصولات این شرکت به تمام نقاط جهان از جمله ایران صادر میشود. سابقه کار سیستم های تهویه مطبوع میدیا در ایران به حدود 15 سال میرسد از این رو از نظر کیفیت، تحویل کالا، گارانتی و خدمات پس از فروش جزو شرکت های قابل اعتماد در این زمینه میباشد.

یکی از محصولات این شرکت که در داخل کشور با استقبال خوبی روبروست داکت اسپلیت یا اسپلیت های کانالی می باشد که در ذیل مختصری در مورد این محصول توضیح داده خواهد شد.

نحوه عملکری سیستم سرمایش و گرمایش دستگاه تهویه مطبوع داکت اسپلیت

اسپلیت یونیت کانالی از دو قسمت مجزا به نام هوارسان و کندانسینگ یونیت تشکیل شده که توسط دو لوله مسی به یکدیگر متصل شده که سرمایش مورد نیاز را از طریق گاز فریون وکمپرسور تامین می کند.لازم به ذکر است که نوع کمپرسوردستگاه از نوع اسکرول می باشد. و سیستم گرمایش این دستگاه نیز از طریق کویل آبگرم تامین می شود. پس از مکش هوای داخل واحد و فیلتراسیون توسط دستگاه مذکور، عمل سرمایش یا گرمایش روی هوای ورودی صورت پذیرفته و هوای سرد و گرم نهایی از طریق یک کانال افقی( مشابه کانال کولر) و البته در ابعاد کوچکتر به فضاها منتقل می گردد. قابل توجه است که کلیه کانالها فقط در سقف کاذب اپارتمان خواهد بود و به صورت عمودی تا پشت بام حرکت نخواهد کرد و دریچه های تعیین شده برای خروجی های مد نظر بنا به cfm مورد نیاز طراحی و اندازه گیری خواهد شد که عامل این سنجش با گیجی به نام داکتیلاتور می باشد.

مواردی که باید بعنوان پیش فرض برای استفاده از سیستم داکت اسپلیت وجود داشته باشد

* منبع تولید آب داغ( موتورخانه، پکیج ) در ساختمان وجود داشته باشد.

* گاز یا موتورخانه وجود داشته باشد.

* صرفاً استفاده از یک سیستم تراکمی جهت سرمایش مد نظر باشد.

در زمستان هوا با عبور از کویل آب گرم که به یک منبع تولید آب داغ (موتورخانه یا پکیج ) متصل است، گرم می گردد توسط فن چند سرعته در کانالهای مربوطه توزیع و نهایتاً از طریق دریچه های خروجی هوا به اطاقها، پذیرایی و … گرمایش مطبوع را هدیه می دهد.

دیوارهای آجری

دیوارهای آجری

آجر یکی از پرمصرفترین و قدیمی ترین مصالح ساختمانی است که از زمانهای بسیار قدیم مورد استفاده قرار گرفته است . قدمت مصرف آجر در ایران به چند هزار سال بالغ می شود و هم اکنون نیز پر مصرف ترین مصالح ساختمانی در کشور است .آجر میتواند تقریبا” در همه مناطق و شرایط اقلیمی مصرف کرد . مصرف اجر نه فقط در ایران رایج است همچنان رونق خود را حفظ کرده است .بلکه د راکثر کشورها جهان نیز یکی از پر مصرفترین مصالح ساختمانی است .آجر را به اشکال و ابعاد مختلف به صورت توپر یا تو خالی می سازند .آجرهای توپر را معمولا برای ساختن دیوارهای باربر ، حمال و آجرهای توخالی و یا مجوف را برای دیوارهای که در ساختمانهای اسکلت فلزی و یا بتنی ساخته می شوند به کار میبرند .

http://cup-story.loxblog.com/upload/c/cup-story/image/url31.jpg

در ساختن دیوارهای آجری اصلاحاتی موجود است که به پاره ای از آنها در زیر اشاره می کنیم :

شاقول کردن :

722643_tu2K94JJ

شاقول وسیله ایست ساده که از وزنه ای مخروطی شکل معمولا از جنس برنج یا فولاد که به انتهای ریسمانی وصل شده تشکیل شده است . ازآنجایکه شاقول در حالتی که بطور آزاد آویزان باشد امتداد قائم را نشان می دهد آن را برای کنترل قائم بودن دیوارها بخصوص در گوشه و شیبها استفاده می شود .غیر از کنترل دیوارها از شاقول برای مواردی دیگر نیز نظیر نصب چارچوب ها و پنجره ها و شمشه گیری اندودها و قالب بندی ستونهای بتنی و نصب ستونهای فلزی نیز استفاده می شود گاهی بجای شاقل برای کارهای فوق از ترازو یا شمشه و تراز نیز استفاده می کنند.

لاریز :

موقعی که طول دیوارها نسبتا زیاد باشد معمولال در گوشه ها و یا در فواصلی در طول دیوار چند ردیف از دیوار را می سازند ، این عمل اصطلاحا لاریز می نامند . با ساختن لاریز امکان تقسیم دیوار به فواصل کوتاه تر میسر شده و لذا ساختن و کنترل آن آسانتر است .

با توجه به اینکه در ساختن لاریز عقب نشینی آجرها در هرردیف برابر4/3یا 2/1طول یک آجر می باشد ارتفاع لاریز محدود بوده و بستگی به فاصله ی دارد که از نقطه لاریز را شروع کرده اند.

هشت و گیر :

در محلی که دوقسمت دیواری باید به یکدیگر وصل شوند لازم است که محل اتصال آنها را طوری بسازیم که اتصال آنها کامل و به اصطلاع بهم قفل و بست شوند . برای این کار انتهای دیوار اول را در محل اتصال را هشت گیر معروف است در می آورند.0

با وجود این چون درزهای قائم در محل اتصال دو دیوار ه علت دشواری پهن کردن ملات در روی آجرها کاملا از ملات پر نمی شود اتصال هشت گیر اتصالی کامل نیست . مزیت هشت و گیر نسبت به لاریز آنست که ارتفاع بهر ادازه باشد می توان آنرا بصورت هشت و گیر در آو.رد .

ریسمانی کردن

درزهای افقی ردیف های آجر باید کاملا بصورت افقی و تراز باشند.زیرا افقی بودن هرزه ملاتها و درزهای افقی علاوه بر استحکام دیوار در زیبایی آن نیز موثر است .

برای آنکه بندها کاملا افقی باشند از ریسمانی که به دو انتهای کار محکم شده است استفاده می کنند .ریسمان را باید طوری بکار ببریم که علاوه بر افقی بودن به اندازه ضخامت یک آجر به اضافه کلفتی ملات از ردیف آجر قبلی بالاتر قرار گرفته و امتداد آن به اندازه 2 تا 3 میلیمتر از لبه کار جلوتر قرار گیرد تا امکان نصب آجرها ی ردیف بعد و کنترل آنه را براحتی صورت گیرد . این عمل را در اصطلاح بنائی ریسمانی کردن کار نامند.

وابند کردن ریسمان:

اگر طول دیوار زیاد باشد در موقع ریسمانی کردن کار عملا از حالت افقی و ترازو شکل خارج شده و به اصطلاح شکم می دهد . در این مواقع لازم است که طول ریسمان را در یک یا چند خارج شده و اصطلاح شکم می دهد در این مواقع لازم است که طول ریسمان را در یک یا چند جا با بستن آن در سطح تراز دلخواه کوتاه کرد . این عمل که معمولا از طریق قرار دادن آجر دادن آجرروی ریسمان و تراز کردن صورت می گیرد وابند کردن ریسمان نامند.

زنجاب کردن آجر :

اتصال آجرها بیکدیگر در دیوارهای آجری به وسیله ملات صورت می گیرد در انواع ملاتها آب و رطوبت نقش مهمی در گرفتن و سخت شدن آنها  را دارد و لذا در صورتیکه قبل از گرفتن و سخت شدن آنها دارد لذا در صورتیکه قبل از گرفتن و سخت شدن ملات آب گرفته شوند از سختی آن کاسته شده و به اصطلاح ملات می سوزد . آجر خشک باعث جذب رطوبت ملات به خود شده و عملا از گرفتن و سخت شدن آن به نحوء مطلوب جلوگیری می کند به همین علت آجرها را قبل از پرکردن آجر قبل از آب را اصطلاحا زنجاب کردن آجر می نامند .

عمل زنجاب کردن آجر از طریق پاشیدن آب کافی روی آجرها قبل از قرار دادن آنها روی کار و یا فروبردن آنها در آب صورت می گیرد ممکن است لازم باشد که حتی پس از ساختن دیوار روی آنرا یک یا چندین دفعه در روز آب پاشی کرد .

بند افقی و بند قائم :

درزهای افقی بین ردیف عای مختلف آجرکاری را بند افقی و درز قائم بین دو آجر را بند قائم نامند .بندهای افقی و یا قائم آجرکاری را هرزه ملات نیز می گویند .

لغاز:

پیش امدگی قسمتی از دیوار در عرض آنرا لغاز می نامند . لغازها معمولا در محل نصب درها و یا پنجره ها بکار می برند و برای ساختن لغاز سعی می شود که آجرهای راسته را قدری جلوتر قرار دخند بنحوی که اتصال آنها با قسمت اصلی دیوار های آجری را نشان می دهند .

دیوارها با آجر توپر:

موضوع اندازه آجر در ساختن دیوار تاثیر زیادی دارد آجرهای توپر که در انواع مختلف فشاری سفالی و یا ماسه آهکی وجود دارد در ابعاد و اندازه های مختلف می سازند . چون برای اتصال آجرها بهم در ساختن دیوار ملات بکار برده می شود . و مقاومت ملات معمولا از مقاومت آجر کمتر است بنظر می رسد که هر چه ابعاد آجر بزرگتر باشد بهتر است ولی باید توجه نمود که اگر اندازه آجر از حد معینی بزرگتر باشد علاوه بر اینکه ساختن بارگیری و تخلیه آن گرانتر تمام شده و از نظر اقتصادی بصرفه نیست بکار بردن ان نیز دشوار است ابعاد آجرها را باید اندازه ای انتخاب کرد که از هر نظر منطقی و مقرن به صرفه است .

اصل مهمی که در اندازه آجر باید رعایت کرد آن است که طول آن دو برابر عرض آن به اضافه یک سانتی متر باشد .تجربه نشان داده شده است که مناسب ترین ضخامت دیوارها ی آجری در مناطق با آب وهوای معتدل که بتواند از انتقال حرارت به اندازه مناسبی جلوگیری کند در حدود 35 سانتی متر است .اگر این اندازه برابر ضخامت یک دیوار و نیم آجره باشد اندازه های آجر مناسب این ضخامت برابر5.5 ×23 سانتی متر است . از جمله مناسب ترین اندازه ایکه برای آجرهای معمولی توپر می توان انتخاب کرد مطابق استاندارد از کشور آلمان و برابر 6.5×12×25سانتی متر است . ضخامت دیوار یک ونیم آجری با اندازه مذکور برابر 38 سانتی متر می شود .ملاتهائیکه برای ساخت دیوارهای آجری مصرف می شوند عبارتند از ملات  گل آهک ؛ ملات ماسه آهک ؛ ملات با تار دو ملات ماسه سیمان ، ملاتها معمولاٌ برحسب میزان مقدار ماده چسبنده بکار برده شده در مکعب ماده پرکننده خود مشخص نامیده می شوند .مثلاٌ ملات ماسه سیمان 250 کیلوگرم یعنی ملاتی که 250 گرم سیمان در یک متر مکعب آن مصرف شده باشد.

ملات گل آهک که مخلوطی است از خاک سرندی و مقدار معینی پودر با خمیر آهک و مقدار لازم آب از مناسبترین انواع ملاتها برای ساختن دیوار بوده و برای دیوارهای موقت و یا ساختمانهای کوچک و کم اهمیت بکار می برند.

ملات ماسه آهک از اختلاط ماسه شسته و پودر یا خمیر آهک ومقدارلازم آب نا مناسبترین انواع ملاتها برای ساختن دیوارها بوده و برای دیوارهای موقت و یا ساختمانهای کوچک و کم اهمیت بکار می برند.

ملات ماسه آهک از اختلاط ماسه شسته ؛ پودر یا خمیر آهک ( بین 150 تا 250 کیلوگرم آهک در متر مکعب ماسه ) با مقدار لازم آب ساخته می شود .این ملات از ملات گل آهک مناسب تر بوده و در صورتیکه در ساخت آن دقت شود برای کارهای کوچک نسبتا مناسب است .

ملات با تارد ، که اصطلاحا آن را ملات حرارت دیده نیز می نامند . مخلوطی است از ماسه آهک و سیمان به مقدار لازم آب ، مقدار اهک این ملات 150 تا 200 کیلوگرم پودر یا خمیر آهک شکفته و و مقدار سیمان ان 100 تا 150 کیلوگرم در یک متر مکعب ماسه است . ملات با تارد ملات نبتا مناسبی برای ساختن دیوارهای آجری با ضخامت بیش از یک آجر مصرف می شود.

ملات ماسه سیمان از اختلاط ماسه و سیمان بین (200 تا 350 کیلوگرم سیمان در یک متر مکعب ماسه ) و مقدار لازم آب تهیه می شود . در صورتیکه ماسه مصرفی تمیز و(ماسه  شسته ) و از نظر دانه بندی مناسب باشد بهترین نوع ملات برای ساختن دیوارهای آجری است.

در ساختن دیوارهای آجری باید نکات زیر رعایت شود :

آجرها را باید قبل از بکار بردن زنجاب کرد .

بندهای آجر در هر ردیف باید در اطراف طول و اطراف دیوار کاملا افقی باشند.

درزهای عمودی نباید در نما و یا در داخل هر ردیف متوالی در امتداد هم باشند .

فاصله درزهای قائم دو ردیف متوالی باید به اندازه 2/1و یا حداقل 4/1د طول یک آجر از هم فاصله داشته باشند  .

در گوشه ها باید آجر راسته هر ردیف با آجر کله همان ردیف در جبهه دیگر یکی باشد .یک ردیف آجر را اصطلاحا یک رج می گویند .

در ساختمان دیوار حتی المقدور باید آجر درست مصرف شود و از آجرهای شکسته اجتناب نمود .مصرف آجرهای شکسته و کوچک باعث مصرف زیاد تر ملات شده و از مقاومت دیوار می کاهد .لذا در طرح دیوارهای آجری باید اتصالاتی در نظر گرفته شود که حتی المقدور از آجر درست استفاده شود زیرا در صورتیکه علت اتصالات در نظر گرفته شده مجبور شده باشیم آجرهای کسته مصرف کنیم علاوه بر کاستن مقاومت دیوار باعث اتلاف و قت و هزینه اضافی شده ایم.

ضخامت دیوارهای آجری :

با توجه به اینکه اندازه های معمولی اجر که در ایران ساخته و مصرف می شود در حدود 5×10.5×21 سانتی متر است اندازه های اسمی ضخامت دیوارهای معمول در ایران به ترتیب 5 سانتی یا تیغه 10 سانتی ( دیوار نیمه ) 35 سانتی ( دیواریک و نیمه آجر‌) 45 سانتی ( دیوار دو آجره ) و غیره است. به دیوارهای تیغه و نیمه به ترتیب دیوار 6 سانتی و 11 سانتی نیز اطلاق می شود .

 اتصالات در دیوارهای آجری:

نقش اتصالات در دیوارهای آجری حائز اهمیت است . اتصالات را باید طوری انتخاب کنیم و در نظر گرفت که رعایت نکاتی که قبلا گفته میسر است .در زیر چند نوع از اتصالات رایج دیوارهای آجری شرح داده شده است :

اتصال راسته :

ساده ترین اتصال در دیوارهای آجری اتصال راسته است . این اتصال که برای ساختن دیوارهای تیغه یا نیمه بکار برده می شود .

اتصال کله :

این اتصال که در دیوارهای کی آجره بکار برده می شود طوری است که همه آجرها بصورت کله چیده می شوند .

نکته ای در اتصالات راسته و کله باید در نظر دانست آن است که برای اجتناب از رویهم قرار گرفتن بندهای عمودی در یکی از دو ردیف متوالی در ابتدای دیوار با اتصال راسته یک آجر کله و در آجر در ابتدای یکی دو ردیف متوالی با اتصال کله سه آجر سه قد (4/3) بکار برد . اگر در اتصال کله بجای آجر سه قد آجر (4/1) مصرف شود باعث عدم گیر داری کامل و ضعف دیوار خواهد شد .

اتصال کله راسته :

در این اتصال آجرها در هر ردیف متوالیا بصورا کله و راسته قرار می گیرند . این اصال معمول و مناسب  برای ساختن دیوارهای یک و نیم آجره و بالاتر است .اتصال یک ردیف کله و یک ردیف راسته :

همانطور که از اسم این اتصال بر می اید .آجرها در هر رج بصورت کله و یا راسته به کار برده می شود .ردیف های کله و راسته بصورت یکی در میان تکرار می شوند در ردیف های راسته آجر اول باید سه قد انتخاب شود .

اتصال خاجی :

اتصال خاجی که درزهای عمودی هرزه ملاتها بعد از هر سه ردیف در امتداد هم قرار می گشرند از بهترین انواع اتصالات در آجر کاریست .

اتصال هلندی:

در این اتصال در ردیف اول یک کله و یک راسته است که تکرار شده و در ردیف بعد اول یک سه قد و سپس آجرها بصورت کله کار می شوند .

با توجه که د رمیان اتصالات فوق اتصال خاجی مناسب تر است .

دیوار با آجور مجوف :

c412c904c63b9518eb6bc1fa278e3361

آجرهای مجوف یا تو خالی سفالی را باید بشکل و اندازه های مختلف می سازند . این آجرها از خاک رس نسبتا مرغوب در کارخانه های آجر پزی نیمه اتوماتیک تولید می شود ، برای ساختن دیوارهای سبک تقسیم فضاها یا جلوگیری از نفوذ عوامل جوی نداشته و بارب جزء وزن خود را تحمل نمی کنند . مصرف می شوند .مصرف آجرهای مجوف در ساختمانها یکه اسکلت آنه بصورت سازه های بتن آرمه و یا فلزی فلزی است و دیوارها باید حتی المقدور سبک باشد بیشتر است.

از مزایای دیوارهائی که با آجرهای مجوف ساخته می شود مقاومت خوب آنه نسبت به آجرهای تو پر در مقابل صوت و حرارت است . به علاوه به علت سبکی و بزرگی نسبی آنها نسبت به آجرهای تو پر معمولی ،استفاده از انها سهل تر و سرعت پیشرفت کار با آنها بیشتر است .

از جمله معایب آجورهای مجوف شکنندگی نسبتا زیاد آنهاست ، بهمین علت در تعیین محلهای عبور لوله برق ، کلید های پریز ، لوله های آب و فاظلاب و سایر تاسیسات باید دقت شده اند حتی المقدور جلوگیری و میزان آنرا به حداقل رساند. استفاده از رولپلاک و پیچ و میخ برای نصب وسائلی نظیز قفسه های آشپزخانه ، تابلو و یا میل پرده در دیوارها نیز به علت شکنندگی زیاد آجر گاهی با اشکالاتی روبه رو می شود . نصب پنجرها و چارچوب ها و درها در این مواقع بهتر است در محل نصب پنجره و چهارچوب درها در این دیوارها بدون پیش بینی های لازم نیز دسوار و بخوبی و با استحکام کافی صورت نمی گیرد . در این مواقع بهتر است در محل نصب چهار چوب یا پنجره بجای آجرهای مجوف از آجرهای توپر استفاده کرد .

پوزولان

پوزولان (به انگلیسی: Pozzolan) گونه‌ای خاکستر آتشفشانی ریزدانه‌است که در ساخت بتن کاربرد دارد.
پوزولان‌ها عبارتند از مواد سیلیسی، یا سیلیسی-آلومینی که خود به تنهایی فاقد ارزش چسبانندگی بوده و یا دارای ارزش چسبانندگی کم هستند، اما به شکل بسیار ریز در مجاورت رطوبت طی واکنش شیمیایی با کلسیم هیدروکسید در دمای معمولی ترکیب‌هایی با خاصیت سیمانی به وجود می‌آورند.
واژه پوزولان از پوزولی (به ایتالیایی: Pozzuoli) منطقه‌ای در ایتالیاگرفته شده که حدود ۲۰۰۰ سال پیش برای اولین بار پوزولان در آنجا پیدا شده‌است.
اگر چه بتن دارای پوزولان، نسبت به بتن با سیمان پرتلند آهسته تر به مقاومت اولیه می‌رسد، اما مقاومت نهایی (به انگلیسی: ultimate strength) آن، برابر یا بیشتر از مقاومت بتن با سیمان پرتلند می‌باشد. شایان ذکر است با اختلاط بین سیمان و پوزولان نوعی سیمان آمیخته با عنوان سیمان پوزولانی تهیه می‌شود.

سوپر پوزولان
میکروسیلیس یک سوپر پوزولان است که در صورت کاربرد درست از آن تاثیر بسیار قابل توجهی در افزایش مقاومت و دوام سازهای بتنی دارد. میکروسیلیس در حرارت زایی بتن تا حد زیادی ناشی از همان مکانیزم‌هایی است که باعث افزایش دوام و مقاومت بتن می‌شود، در حقیقت خواص پرکنندگی و واکنش پوزولانی میکروسیلیس می‌تواند باعث کاهش میزان حرارت زایی بتن شود. حرارت زایی یک گرم میکروسیلیس بیشتر از یک گرم سیمان پرتلند معمولی است و در مواردی بیشتر از ۲ برابر آن خواهد بود. اما مقاومت زایی بالاتر میکروسیلیس (۲ تا حدود ۴ برابر سیمان)، امکان کاهش مقدار کل مواد سیمانی بتن جهت دستیابی به یک مقاومت مشخص را فراهم نموده و بدین شکل استفاده از میکروسیلیس می‌تواند باعث کاهش حرارت زایی بتن شود.
سیمان پوزولان
سیمان پوزولان یا طبیعی مادهٔ اصلی این سیمان خاکسترها و پوکه‌های آتش فشانی است که سیلیس آن‌ها به علت زود سرد شدن به صورت پوک وغیر بلوری در آمده است. سیمان طبیعی از مخلوط کردن سیمان پرتلند با آهک شکفته با پوکه‌های معدنی به دست می‌آید. این سیمان‌ها در شهر رم و مناطق ایتالیابه نام (پوزولان) و در شمال اروپا به نام (تراس) نامیده می‌شود.
با مخلوط کردن نسبت وزنی ۱ به ۴ این سیمان باموادمناسب بهترین مقاومت به دست می‌آید. این سیمان هنگام هیدراته شدن حرارت کمتری آزادمی کند؛ از این رو در بتن ریزی‌های حجیم و جاهایی که بتن مورد هجوم سولفات هاست مصرف می‌شود. طبق استاندارد ملی ایران سیمانهای پوزولانی به دسته سیمان پرتلند پوزولانی و سیمان پرتلند پوزولانی ویژه طبقه بندی می‌شوند. در سیمان پرتلند پوزولانی، ماده پوزولانی حداقل ۵٪ و حداکثر ۱۵٪ وزنی سیمان را تشکیل می‌دهد و این سیمان با نشانه پ. پ. عرضه می‌گردد. در سیمان پرتلند پوزولانی ویژه، ماده پوزولانی حداقل ۱۵٪ و حداکثر ۴۰٪ سیمان را تشکیل داده و این سیمان با نشانه پ. پ. و. عرضه می‌گردد.

مصرف مواد پوزولانی در بتن می‌تواند یک یا چند خاصیت مشروح زیر باشد:

کاهش میزان مصرف سیمان
کاهش سرعت و میزان حرارت حاصل از فرایند آب‌گیری سیمان
بهبود کارآیی بتن
افزایش مقاومت بتن در پایان ۲۸ روز
افزایش پایایی بتن از طریق کاهش نفوذپذیری
صرفه اقتصادی
بالابردن مقاومت در برابر حمله اسیدها و قلیایی سنگدانه‌ها
جلوگیری از ترک خوردن سطحی گسترده بتن
کاهش بتن ریزی

پوزولان‌های صنعتی
پوزولان‌ها بر دو نوعند:
۱-پوزولان‌های طبیعی خام و یا تکلیس شده: خاکسترهای آتشفشانی
۲-پوزولان‌های صنعتی: خاکستر بادی (به انگلیسی: fly ash) دوده سیلیس، سربازه کوره‌های آهن گذاری، خاکستر پوسته برنج، رس کلسینه

بتن حباب ساز Concrete Bubble

بتن حباب ساز

در مهندسی عمران، به هر گونه ایجاد عمدی حباب‌های ریز هوا در بتن، دَربَرگیری هَوا و به ماده‌ای که برای این کار به کار می‌رود افزودنی حباب هواساز گفته می‌شود.
اضافه کردن مواد حباب‌ساز به بتن سبب تولید حباب‌های ریز هوا در داخل بتن و بین سنگ دانه‌ها می‌شود. این حباب‌ها باید پس از سخت شدن بتن یا ملات در آن باقی بمانند.

مواد تشکیل دهنده افزودنی بتن حباب ساز
دیرگیرکننده‌ها که جزئی از مواد افزودنی بتن هستند برای کاهش فرآیند آب‌گیری در بتن کاربرد دارند. معروفترین دیرگیر کننده بتن شکر است. تفاوت خاصی در مقاومت نهایی بتن در حالت استفاده از دیرگیرکننده و بدون آن وجود ندارد.

  • کاریرد بتن حباب ساز
    افزایش دوام بتن در برابر یخ بستن و ذوب شدن پیاپی
    مقاومت بتن در برابر پوسته شدگی سطح ناشی از یخ زداهای شیمیایی
    افزایش کارایی بتن و نفوذناپذیری بتن سخت شده به میزان زیاد
    افزایش میزان روانی بتن
    دادن حالت ارتجاعی و فنری به بتن
    کاهش جدا شدن دانه‌ها و آب انداختن بتن
  • مواد حباب‌ساز
    چربی‌های طبیعی
    اسید استتاریک
    اسید اولئیک
    مواد کف کننده
    پودر آلومینیوم در مجاورت قلیایی‌ها
    ترکیبات شوینده

طراحی بیمارستان

طراحی بیمارستان

در حالی که بیمارستان‌ها در گذشته آگاهانه جهت مصارف پزشکی، جراحی طراحی می شدند امروزه می‌توان شاهد تغییر جهت به سوی انسانگرایی در امکانات بیمارستانی بود. بیمارستانهای امروزی بیشتر به هتل شبیه هستند. وجود فضای اقامتی دارای اهمیت بیشتری نسبت به طرح‌های سرد بهداشتی در بیمارستانهای گذشته است. مدت زمان بستری و اقامت بیمار به طور پیوسته کوتاهتر می‌شود و علاقه به اتاق‌های یک تختی یا دو تختی (در خصوص بیمارهای خصوصی) بیشتر شده است.

قسمت بندی و تعین محدوده

یک بیمارستان عمومی به بخشهای مراقبت، معاینه و درمان، انبار و محل نگهداری موقت زباله، اداری و فن آوری تقسیم می‌شود. قسمت‌های اقامتی و احتمالا بخش‌های آموزشی و پژوهشی و همچنین بخشهای حمایتی برای عملیاتهای خدماتی نیز در یک بیمارستان عمومی وجود دارند.

انواع بیمارستانها

بیمارستانها را می‌شود به گروههای زیر تقسیم کرد: کوچکترین (تا ۵۰تخت)، کوچک (تا۱۵۰ تخت)استاندارد(تا۶۰۰ تخت) و بزرگ. حمایت کنندگان مالی بیمارستانها ممکن است دولت، بنیادهای نیکوکاری یا خصوصی یا ترکیبی از اینها باشند. بیمارستانها را می‌توان از جهت نوع فعالیت به بیمارستانهای عمومی، تخصصی و دانشگاهی تقسیم کرد.

بیمارستانهای دانشگاهی

بیمارستانهای دانشگاهی با بیشترین ظرفیت خدماتی را می‌توان برابر با دانشکده‌های پزشکی و بیمارستانهای عمومی بزرگ دانست. آنها امکانات تشخیص و درمانی گسترده‌ای دارند و به طور اصولی پژوهش و آموزش را به پیش می برند.سالنهای سخنرانی و اتاقهای تشریح بایستی طوری گنجانده شوند که فعالیت بیمارستان توسط ناظرین مختل نشوند. بخشها باید بزرگ باشند تا هم ملاقات کنندگان و هم ناظران را در خود جای دهند. امکانات و نیازهای ویژه بیمارستانهای پزشکی ایجاب می‌کند اتاقها به صورت ویژه‌ای طراحی شوند.

مفهوم طرح ریزی

موقعیت: محل پروژه باید دارای فضای کافی برای بخشهای اقامتی مستقل و دپارتمانهای مختلف بیمارستان باشد. بایستی در منطقه آرام باشد و در آینده نیز احتمال ساخت و ساز در اطراف آن وجود نداشته باشد مگر اینکه توسط محلهای مجاور تفکیک و مستثنی شده باشد. تجهیزات نبایستی بر اثر مه گرفتگی، باد شدید، گردوغبار، دود، بو وحشرات آسیب ببیند. زمین نباید آلوده باشد و برای گسترش فضا، زمینهای آزاد اطراف نیز در نظر گرفته شوند.طراحی بیمارستان

جهت:

بهترین جهت برای اتاق درمان و جراحی بین شمال غربی و شمال شرقی است. نمای بخش پرستاری در جهت جنوب به جنوب شرقی مناسب است آفتاب صبحگاهی دلپذیر، گرمای کم، مزاحمت کم نور آفتاب (احتیاج به تاریک کردن اتاق نیست)، هوای ملایم در عصر ها، اتاقهایی که رو به شرق و غرب هستند به نسبت دارای آفتاب گیری بیشتر هستند اگر چه از آفتاب زمستانی بهره کمتری می برند. جهت بخشهای بیمارستان که دارای اقامت متوسط کوتاهی هستند مهم نیست برخی مقررات انظباطی تخصصی حکم می‌کنند که بیماران در معرض نور مستقیم خورشید قرار نگیرند که اتاقهای رو به شمال برای آنها مناسب است.

 تصویر:

یک بیمارستان قرار است گسترش یابد، طراحی آن شامل چهار فاز سازندگی می‌شوند یک محیط بسته بزرگ که شامل یک پارک ساخته خواهد شد که پنجره‌ها بتوانند رو به آن باز شوند بدون آنکه صدا مزاحمت ایجاد کند.

اشکال ساختمانی درمانگاه بیماران سرپایی:

محل درمان بیماران سر پایی دارای اهمیت ویژه‌ای است. جداسازی مسیر بیماران سرپایی و بیماران بستری شونده باید در اوائل برنامه ریزی مد نظر قرار گیرد.با این حال راه دسترسی به دپارتمانهای پرتو ایکس و جراحی بایستی نزدیک باشد. امور مربوط به بیماران سرپایی هر روز مهمتر می‌شوند. بنابراین به اتاق‌های انتظار بزرگتر و اتاقهای درمان بیشتری نیاز است.

راهروها:

راهروها باید برای بیشترین جریان گردشی طراحی شوند. در کل، راهروهای دسترسی بایستی حداقل دارای ۵۰/۱ متر پهنا داشته باشند. راهروهایی که بیماران را با تخت متحرک جابجا می‌کنند باید حداقل دارای پهنای موثر ۲۵/۲ متر باشند. سقف معلق در راهروها می‌توانند تا ۴۰/۲ متر ارتفاع داشته باشند. پنجره‌های نورگیر و هواگیر نبایستی بیش از ۲۵ متر از یکدیگر فاصله داشته باشند. پهنای مفدار راهروها نباید توسط برآمدگیهای دیوار، ستونها و عناصر دیگر ساختمان مختل و محدود شود. در را هروهای بخش باید با توجه به مقررات داخلی در برای خروج دود سیگار تعبیه  شود.

درها:

در طراحی درها بهداشت باید در نظر گرفته شود. لایه سطحی در بایستی دارای مقاومت بلند مدت در برابر نظافت مداوم توسط تمیزکننده‌ها و میکروب کشها باشد و بایستی طوری طراحی شود که مانع انتقال صدا، بوهای نا مطبوع و جریان هوا باشند. درها نیز بایستی دارای همان استاندارد عایق بندی در برابر صدا باشد که دیوارهای اطراف از آن برخوردارند. چوب دوروکشه در باید حداقل توانایی کاهش صدا تا۲۵ دسی بل را داشته باشد. ارتفاع دقیق دربها به نوع و عمل آنها بستگی دارد.

درهای معمولی m 20/2 -10/2

دروازه‌های عبور وسایل نقلیه m 50/2

ورودی انتقالات m 80/2- 70/2

حداقل ارتفاع در جاده‌های ورودی m 50/3

پله ها:

به خاطر دلایل سلامتی، پله‌ها بایستی طوری طراحی شوند که در مواقع لزوم ظرفیت تمام گردش عمومی را داشته باشند البته مقررات ساختمان سازی ملی نیز بایددر نظر گرفته شوند. پلکانها باید در هر دو طرف نرده داشته باشند و بدون بر آمدگی پیشبن باشند(بدون لبه برآمده) پله‌های پیچ دار (حلزونی) نمی‌توانند در مقررات مربوط به پله‌ها گنجانده شوند.پهنای موثر عرض پله‌ها و پاگردها باید حداقل دارای ۵۰/۱ متر باشند واز۵۰/۲ متر تجاوز نکنند. درها نباید پهنای مفید پاگردها را اشغال ومحدود کنند و با توجه به مقررات بیمارستان، درهای رو به راه‌پله باید به طرف خروجی باز شوند. می‌توان پله‌هایی با ارتفاع m m170 داشت و حداقل عمق پاگذار آن mm280 باشد. بهتر است نسبت ارتفاع/ عمق پاگذار ۳۰۰تا۱۵۰ میلی متر باشد.

آسانسور ها:

آسانسورها انسانها، دارو ها، ملحفه‌ها و تختهای بیمارستانی را بین طبقات جابجا می‌کنند و به خاطر مسائل بهداشتی و زیبایی بهتر است آسانسورهای جداگانه‌ای را برای هر کدام این اهداف در نظر گرفت. در ساختمانهایی که مراقبت، معاینه و درمان در طبقات بالایی انجام می گیرند حداقل دو آسانسور برای انتقال تخت لازم است. اتاقک آسانسور باید به اندازه‌ای باشد که جا برای یک تخت ودو همراه وجود داشته باشد. سطوح داخلی کابین باید صاف، قابل شستشو و به راحتی قابل ضد عفونی باشد. کف آن نباید سر باشد چاه آسانسور باید ضد آتش باشد. برای هر صد تخت یک آسانسور چند منظوره باید تعبیه شود و تعداد این آسانسورها در بیمارستانهای کوچکتر حداقل دو دستگاه باید باشد، بعلاوه حداقل بایستی دو آسانسور کوچکتر برای تجهیزات قابل حمل، کارکنان وملاقات کنندگان وجود داشته باشد:

ابعاد دقیق آسانسور: m 20/1 × ۹۰

ابعاد دقیق چاه آسانسور: m 50/1 × ۲۵/۱

مسیریابی :

برای جلوگیری از انتقال میکروب بر اثر تماس، فعالیتهای مختلف جداگانه‌ای می بایست صورت گیرد. سیستم تک راهرویی که در آن بیماران جراحی شده و بیماران آماده جراحی، کارکنان آماده جراحی و کارکنان پس از انجام عمل و حمل وسایل تمیز و کثیف از یک راهرو استفاده می‌کنند دیگر استاندارد نیست. بهتر است سامانه دو راهروی داشته باشیم که در آن بیماران و کارکنان یا بیماران و وسایل غیر تمیز از یکدیگر جدا باشند. هنوز بهترین نوع این موارد مشخص نشده است و بنابراین به صورت جداگانه در نظر گرفته می‌شوند. یک راهبرد موثر، جدا کردن جریان بیماران از محل کار مورد استفاده کارکنان گروه جراحی است.

farhangnews_141869-406951-1440391566

اتاقهای جراحی اصلی :

تعدادی اتاق ملزومات و کار در مجاورت مستقیم اتاق جراحی هستند. اتاق جراحی باید به گونه‌ای طراحی شود تا هر چه بیشتر به شکل مربع شباهت داشته باشد تا کار در هر جهت از تخت جراحی به راحتی انجام گیرد. اندازه مناسب می‌تواند ۵۰/۶ × ۵۰/۶ متر با ارتفاع ۳ متر و اضافه ارتفاع ۷۰/۰ m برای تهویه و خدمات دیگر باشد. اتاقهای جراحی بهتر است یکسان باشد تا حداکثر انعطاف پذیری را داشته باشند و عملها روی میز قابل حملی صورت گیرد که بر روی پایه‌ای ثابت در وسط اتاق سوار شده باشد. نور طبیعی از نظر روانشناختی دارای امتیاز خاصی است که جلوگیری از آن تقریبا غیر ممکن می نماید. واگر هم امکان آن وجود داشته باشد باید سیستمی وجود داشته باشدکه به طور کامل جلوی نفوذ این نور را بگیرد(برای مثال عملهای جراحی چشم در فضای خیلی تاریک انجام می‌گیرد) امروزه اتصالات خدماتی و وسایل فنی معمولا از طریق تجهیزات بیهوشی معلق تأمین می‌شود. در غیر این صورت ،اتصالات خطوط خلاء، اکسید نیتروس و برق اضطراری بایستی حداقل ۲۰/۱ متر بالاتر از سطح کف اتاق قرار گیرند. جدا کردن بخشهایی که در حد بالای میکروب زدایی شده اند(استریل) و وسایل استریل نیز به آنجا ارسال می‌شود بسیار مهم است. تقسیم اتاق عمل به دو قسمت عفونی و غیر عفونی یک بحث پزشکی است اما عمل هوشیارانه و منطقی است. کف اتاق و سطح دیوارها باید بسیار صاف و قابل شستشو باشند از نصف برآمدگیهای تزئینی و سازه‌ای باید جلوگیری کرد.طراحی بیمارستان

اتاق بیهوشی :

اندازه اتاق بیهوشی باید تقریبا ۸۰/۳×۸۰/۳ متر باشد و درهای آن نیز کشویی و برقی باشد و به اتاق عمل باز شوند(پهنای ۴۰/۱ متر)این درها باید دارای دریچه و شیشه‌ای باشند تا بتوان با اتاق جراحی ارتباط تصویری داشت. اتاق بایستی مجهز به یخچال ،سینک آب ،لوله دستشویی و آبکشی، کابینت جهت نگهداری لوله هلی جراحی ،اتصالات تجهیزات بیهوشی. برق اضطراری باشد.

اتاق ترخیص بیهوشی:

این اتاق به اتاق بیهوشی شباهت دارد در ورودی به راهروی  کاری باید لولایی و بدون چفت با عرض ۲۵/۱ متر باشد.

876_5

اتاق شستشو:

تقسیم اتاق شستشو به بهداشتی ومعمولی ایده ال است اما از نقطه نظر بهداشت یک اتاق تکی کافی است. حداقل پهنای اتاق باید۸۰/۱ متر باشد. برای هر اتاق جراحی بایستی سه دست و صورت شویی (سینک) که آب را به اطراف نمی پاشد وجود داشته باشدکه از طریق پدالهای پایی کنترل شوند .بایستی دارای دریچه دید باشند و اگر هم برقی هستند بایستی با پدالهای پایی باز شوند. اگر صرفه جویی در الویت دارد می‌توان از درهای لولایی چرخش استفاده کرد.

اتاق اشیاء استریل:

اندازه این اتاق دارای انعطاف پذیری بیشتری است اما بایستی به اندازه کافی فضای قفسه و کابینت وجود داشته باشد و بتوان به طور مستقیم از اتاق عمل به آن دسترسی داشت. به ازای هر اتاق عمل اشیاء استریل به مساحت تقریبی ده متر مربع نیاز است.طراحی بیمارستان

اتاق تجهیزات:

اگر چه دسترسی مستقیم به اتاق عمل ارجح است این کار همیشه ممکن نیست اگر دسترسی مستقیم امکان پذیر نباشد اتاق تجهیزات بایستی تا حد امکان نزدیک اتاق عمل باشد تا مدت انتظار کمتر شود. اتاقی به اندازه ۲۰متر مربع باید در نظر گرفته شود.

LBfoto749x370-salasterile

اتاق زیر مجموعه استریل:

این اتاق را می‌توان مستقیم یا غیر مستقیم به بخش استریل اتاق عمل مرتبط کرد. این اتاق شامل یک بخش بهداشتی برای اشیاء استریل شده و یک بخش معمولی برای اشتباه غیر استریل است. تجهیزات آن بایستی شامل سینک، سطح انبار، سطح کار و استریل کننده‌های بخار باشد. وصل کردن یک اتاق زیر مجموعه استریل (ساب استریل) به چندین اتاق عمل می‌تواند مشکلات بهداشتی بوجود آورد که این کار نباید صورت گیرد. توجه داشته باشید که ابزار جراحی در واحد استریلیزه مرکزی آماده می‌شوند که خارج از محوطه جراحی قرار دارد.

اتاق گچ گیری:

به خاطر مسائل بهداشتی، این اتاق نباید در محوطه جراحی باشد بلکه در محوطه بیماران سرپایی بایستی قرار گیرد در واقع اورژانس بیمار بایستی از لابی‌های مختلف عبور کند تا به اتاق عمل برسد. تجهیزات شرایط پس از عمل فناوری اتاق بهداشت و تهویه هوا: سیستم تهویه هوا جزئی حیاتی از فناوری اتاق بهداشت است نمونه معمولی آن از جابجایی کم،لزرش با سرعت ثابت حرکت هوا (m /s 45/0)استفاده می‌کند که تمام میکروبها و ذرات رها شده را به خارج می راند. یک سیستم دمنده جهت دار هوا نیز برای به حداقل رساندن لرزش هوا و یکنواختی آن هوا را به داخل اتاق عمل می دمد. بنابراین می‌توان به مقدار زیاد از ترکیب هوای آلوده و هوای تازه (هوای اتاق بهداشت) جلو گیری کرد. برای حفظ بهداشت و تمیزی تجهیزات جراحی به مسافتی به ابعاد تقریبی ۰۰/۳×۰۰/۳ متر نیاز است. همچنین سیستم تهویه هوا پیش از آماده کردن مقدار هوا مورد نیاز، از طریق تصویه، رقیق و فشرده کردن هوا سطح اجرام زنده هوایی را می کاهد. برای مثال برای اطمینان از آلودگی زدایی هوا بین اتاقهای عمل به۱۵تا۲۰ بار تعویض هوا در ساعت نیاز  برای است. ایجاد منطقه‌ای در اتاق عمل که تا حد امکان فاقد جرم/ذره باشد از ورودی کنترل نشده هوا از طریق اتاقهای مجاور به داخل اتاق عمل بایستی جلوگیری کرد.این کار را می‌شود از طریق هوا بندی اتاق عمل (تمام درزها در طی ساخت بایستی پر شوند) و با تغییر فشار انجام داد (یعنی بالاترین فشار که در اتاق عمل است به تدریج در اتاق بیهوشی کمتر ودر اتاقهای دیگر به حداقل می رسد تا با بوجود آمدن تفاوت فشار هوا از اتاق عمل به اتاقهایی که به مراقبت کمتر احتیاج دارند حرکت کند) بنابراین پنجره‌های اتاق عمل بایستی دارای دریچه‌های مشبک تهویه هوا با قابلیت هوابندی کامل باشند .

فعالیتهای جنبی:

اتاقهای فعالیت‌های جنبی ضروری نیست که در نزدیکترین مجاورت اتاقهای عمل قرار گیرند. این اتاقها بوسیله راهرویی که مورد استفاه بیمار نباشد جدا شوند.

اتاق پرستارها:

ابعاد این اتاقها بستگی به بزرگی دپارتمان جراحی بیمارستان دارد. باید فرض شود که در هر تیم جراحی هشت عضو دارد(پزشکها،پرستارهای اتاق عمل، پرستارهای بیهوشی) اگر واحد جراحی دارای بیش از دو اتاق عمل باشند مناسب است که سیگاریها را از غیر سبگاریها جدا کرد. این اتاق راحتی باید دارای تعداد صندلی کافی، کابینت و یک سینک باشد.

محل کار پرستارها:

این اتاقها می بایستی دارای موقعیت مرکزی باشند و دارای شیشه‌های بلند تا راهروی کاری از آن طریق دیده شود. علاوه بر میز تحریر آنها باید دارای کمد و کابینت و دیوارهای بلند برای نصب برنامه‌ها باشند.

اتاق گزارشات:

این اتاقها که نیاز آنها مطلق نیست نباید بیش از ۵ متر مربع باشنددر این اتاقها جراحان پس از عمل گزارش آن را تهیه می‌کنند.

داروخانه

IMG_7905

یک داروخانه به مساحت ۲۰ متر مربع می‌تواند انواع مواد بیهوشی ،داروهای جراحی و مواد دیگر را در خود جای دهد بخصوص که دارای قفسه‌های گردشی باشد.

اتاق نظافت:

مساحت ۵ متر مربع برای چنین اتاقی کافی است این اتاقها بایستی به اتاق عمل نزدیک باشند زیرا پس از عمل میکروب‌زدایی (ضد عفونی) و تمیز کردن ابزار صورت می‌گیرد.

جایگاه تختهای تمیز:

در نزدیکی محدوده لابی بیماران بایستی فضای کافی جهت قرار دادن تختهای تمیز شده و آماده وجود داشته باشد. مقدار مورد نیاز عبارتست از یک تخت تمیز اضافی برای هر میز جراحی.

ملزومات اتاق بازگشت هوشیاری:

اتاق بازگشت هوشیاری باید بتواند چندین بیمار عمل شده از اتاقها ی جراحی مختلف را در خود جا دهد. تعداد تختهای محاسبه شده باید۵/۱ برابر تعداد اتاقهای عمل باشند. اتاق مجاورآن اتاق شستشو با چند سینک است. پرستاری می بایستی دارای یک جایگاه نظارتی باشد که از آن بتواند بر همه بیمارها تسلط داشته باشد. طراحی اتاق باید طوری باشد که نور طبیعی بتواند وارد آن شود تا بیمارها بتوانند خود را با ساعات شبانه روز تطبیق دهند.

نمونه پلان بیمارستان

رعایت نکات ایمنی در جراحی

اتاق جراحی باید از طریق درهای کشویی برقی به اتاقهای بیهوشی، ترخیص شستشو واشیاء استریل ارتباط داشته باشند. این درها بایستی در خارج از اتاق عمل نصب شوند تا فضای اتاق را اشغال نکنند. به خاطر مسائل بهداشتی، سیستم باز کردن درها باید با پدالهای پایی کنترل شود در اتاق فعالیتهای جنبی درهای محوری (بدون جفت) با پهنای یک متر تا ۱٫۲۵ متر کافی است این نکته بایستی در نظر گرفته شود که اتاقهای اصلی بیهوشی دارای ترکیبی انفجار کننده از گازها هستند (بخارها، اکسیژن، اکسید نیتروژن) این گازها ممکن است به محدوده جراحی اتاقهای آماده کردن بیمار و گچ گیری رخنه کنند برای مقابله با جمع شدن گازهای بیهوشی در اتاق اتصالات الکتریکی و الکتروپزشکی بایستی حداقل در ارتفاع ۱٫۲۰ متر از سطح کف اتاق قرار گیرند. به وسیله کف رسانای اتاقها را با هم برابر کنید. رطوبت هوا را بین ۶۰% تا ۶۵% حفظ کنید. اتاقهایی که جهت نگهداری مواد بیهوشی به کار می روند بایستی ضد آتش باشند و به اتاقهای عمل، زایمان و بیهوشی راه نداشته باشند.

KANDAHAR, Afghanistan- The treatment area adjacent to an operating room at the new Afghan National Army regional hospital. The $5 million medical facility in Kandahar also serves a trauma center, with a helicopter landing pad only half a kilometer away.   (U.S. Navy Photo by Petty Officer 1st Class David M. Votroubek) (RELEASED)

روشنایی در اتاق عمل بایستی قابل تنظیم باشد تا با توجه به موقعیت برش جراحی، نور را بازاویه‌های مختلف بتاباند. متداول ترین سیستم روشنایی چراغهای جراحی سقفی متحرک هستند این سیستم متشکل از یک روشنایی اصلی است که دارای حرکت چرخشی و زاویه‌هایی است و یک لامپ جنبی که بر روی یک بازوی ثانوی  روشنایی اصلی از سوار است. تعداد زیادی لامپ کوچک ساخته شده است تا از ایجاد سایه‌های خیلی تاریک جلوگیری شود. امروزه اتاقهای عمل تخم مرغی شکل با روشنایی داخل سقفی نیز گاهی ساخته شوند مقررات روشنایی بیمازستانها شدت اسم روشنایی برای اتاقهای عمل را LUX 1000 و اتاقهای جنبی عمل را LUX 500 معرفی می‌کنند.

ترتیب:

دپارتمان مراقبتهای ویژه بایستی یک بخش جداگانه باشد که فقط (بخاطر مسائل بهداشتی)از طریق لابی‌ها قابل دسترس باشد. توجه داشته باشید که براساس قوانین بیمارستان ،هر بخش مراقبتهای ویژه ،بایستی دارای بخش آتش‌نشانی جداگانه باشد. به غیر از سرسرای کارکنان و بیماران ،ملاقات کنندگان فقط بایستی از طریق سرسرای ملاقات کنندگان (اتاق انتظار) به این واحد دسترسی داشته باشد. درمرکز یک واحد مراقبتهای ویژه بایستی یک جایگاه کاری باز پرستاری قرار داشته باشد که به همه اتاق‌ها مشرف باشد .اتاق بازگشت هوشی بخش جراحی معمولا در قسمت مراقبتهای ویژه قرار دارد تا بیماران تحت مراقبت همان کارکنان قرار گیرند (توجیه اقتصادی) تعداد بیماران هر بخش مراقبتهای ویژه می بایستی بین شش تا ده باشد تا از انباشته شدن حجم کارکنان پزشکی و پرستاری جلوگیری شود وبهترین خدمت به بیماران ارائه شود. برای هرواحد (که دارای شش تا ده تخت است) میبایستی جایگا ه وظیفه پرستاران، جایگاه استریل (داروها و آماده سازی خون) یک اتاق مواد ویک اتاق تجهیزات در نظر گرفته شود. فضای لازمه تختها را می‌توان در ترتیب باز، بسته یا ترکیبی از ان دو قرار دارد. در ترتیب باز فضای کف اتاق بایستی بسیار زیاد باشد. تمام تختها بایستبی در معرض دید و نظارت جایگاه پرستارها باشند و دیوارهای (پارتیشن هایی) سبک ومتحرک، بیماران را از یکدیگر جدا می‌کند. این دیوارها بایستی دارای سبکی و ارتفاع آنها نصف سقف اتاق باشد. در ترتیب بسته اتاق‌ها ی جداگانه‌ای برای بیماران در نظر گرفته می‌شود که باز هم می بایستی تحت نظارت جایگاه مرکزی پرستارها باشند. از نقطه نظر بهداشتی و و روانشناختی ترجیح داده می‌شود زیرا بیماران در این مرحله بسیار آسیب پذیر هستند. یک را ه حل میانی که بسیار متداول است قرار دادن دو یا سه تخت در اتاقهای جداگانه است. ایده ال ترین طرح نقشه ستره‌ای است که در آن اتاق بیمار از جایگاه پرستاران در مرکز منشعب می‌شود.اما به خاطر محدودیت فضا روشهای سنتی متداولتر است. وظایف جانبی: برای وظایف جانبی بخشهای زیر بایستی در نظر گرفته شود. اتاق عمل برای جراحی‌های جزئی(m 30-25) فضای آزمایشگاهی ،آشپزخانه ،ساب است(۲۰m) اتاق مواد بهداشتی، اتاق معمولی، اتاق بهداشت، اتاق مهمانها،اتاق پزشک وظیفه، اتاق مدارک و در صورت امکان یک اتاق مشاوره و امکانات بهداشتی (با هماهنگی بخش بهداشت) بخش جراحی از نظر امکانات پزشکی می بایستی خود کفا و مستقل باشد.در کنار تمام تخت‌ها بایستی لوله، اکسیژن ،هوای فشرده وپمپ خلاء وجود داشته باشدو علاوه بر پریزهای برق متداول، پریزهای کم ولتاژ (برای سیستم فراخوانی پرستاران)و پریزهای پر فشار (مثلا برای تجهیزات پرتو ایکس) نیز بایستی تعبیه شود. بخش جراحی ویژه باید نزدیک و تا آنجا که می‌شود همسطح با دپارتمانهای جراحی و بخش پزشکی داخلی ویژه باشد. این بخش همچنین بایستی به پذیرش ومرکز خدمات عملیات اورژانس نیز نزدیک باشد. می بایستی با بخشهای بیماران سرپایی و جراحی مرتبط باشد همچنین توصیه می‌شود راههای دسترسی به آزمایشگاه کلینکی و بانک خون کوتاه باشد.

 210820_712

 

دپارتمانهای مراقبت

پارتمان‌های مراقبت هر کدام به تخصصی ویژه تقسیم می‌شوند و اینها نیز دارای زیر مجموعه‌های خود می باشند. برای ایجاد مراقبت و نظارت کافی تعداد تختها هر بخش نبایستی بیش از ۱۶ تا ۲۴ عدد باشد به خاطر استفاده صحیح از کارکنان معمولا دو جایگاه کاری در کنار هم قرار داده و به بخش بزرگی از ناحیه خدماتی پرستاران متصل می‌کنند (برای مراقبت حدود ۳۰ تا۳۴ بیمار). ترتیب اتاقها به وضعیت، نوع و درجه حاد بودن بیماری بستگی دارد. نواحی پرستاری زیر نیز بایستی متمایز باشند: پرستاری عادی، مراقبت ویژه و فشرده تعداد تختها برای هر گروه مراقبتی در بخش مراقبت ویژه و فشرده کمتر است (بین ۶ تا ۱۲ تخت بسته به بزرگی بیمارستان)اتاق‌ها بایستی به گونه‌ای قرار گیرد که در کناره‌های تخت (دو طرف و قسمتهای تحتانی) فضای کافی برای حرکت و دسترسی وجود داشته باشد. تعداد کابینت‌ها و کمدها برای وسایل شخصی بیمار بایستی کافی باشد.

زایکوسیل

زایکوسیل

رنگ هاي بسياري وجود دارند که مي توانند روي سطوح کار شده با زايکوسيل مورد استفاده قرار گيرند. زايکوسيل معمولا روي سطوح بتني و ملاتي (سيماني) به کار مي رود. زايکوسيل با ايجاد يک پيوند ارگانوسيلان در سطوح سيليکاتي متخلخل، خاصيت آبگريزي را در آنها ايجاد مي نمايد.اين فرايند نيروي کشش سطحي سطح را تغيير مي دهد بطوري که آب را دفع نمايد.

Penetrant

رنگ و نقاشي بهتر؛ وقتي روي سطح کار از زايکوسيل استفاده شود (رنگ هاي پايه پليمري)

استفاده از محصول زايکوسيل قبل از بکار بردن رنگ جداي از ايجاد يک سطح شديدا آبگريز، مزاياي بيشتري را نيز به همراه دارد. در حقيقت سيلان هاي بکار رفته در فرمولاسيون زايکوسيل چسبندگي اکريليک، اپوکسي و آلکيدها را افزايش مي دهند.

کشش سطحي رنگ مي بايست به اندازه اي کم باشد که به آن اجازه پخش شدن و اصطلاحا ” تر ” نمودن سطحي که بايد رنگ شود را بدهد. اگر رنگ نتواند به طور يکنواخت روي سطح پخش شود، چسبندگي کمي داشته و يا ظاهر آن زيبا به نظر نمي رسد.

انواع حلالهاي مورد استفاده در فرمولاسيون رنگها مانند الکل، تينرها، کتون ها، تولوئن و ساير اين قبيل حلالها به آساني روي سطح کار شده با زايکوسيل پخش مي شوند.

سيستم هاي پايه آبي مشکلات متفاوتي را نشان مي دهند. در رنگ هاي پايه آبي از امولسيفاير، تر کننده و در بعضي مواقع حلال براي نگه داشتن رزين رنگ در حالت تعليق پايدار استفاده مي شود. عموما اکثر رنگ هاي پايه آبي امولسيون رزين در آب هستند. مواد سطح فعال به منظور تعليق صحيح رزين به کار برده مي شوند. مواد سطح فعال کشش سطحي را در فصل مشترک بين آب و رزين پايين مي آورند تا اجازه دهند موادي که قابل حل نيستند به صورت امولسيوني يکنواخت درآيند.

به دليل استفاده از سطح فعال ها، بعضي از رنگ هاي پايه آبي به اندازه کافي کشش سطحي کمي دارند که روي سطح کار شده با زايکوسيل به طور يکنواخت پخش شوند. عموما رنگ هاي اکريليک و رنگ هاي لاتکسي سيستم سطح فعال دارند که به آنها اجازه مي دهد سطوح بتني يا ملاتي کارشده با زايکوسيل را اصطلاحا ” تر ” نمايند.

به دليل تنوع در فرمولاسيون رنگ ها، شرايط سطوح و مسائل محيطي، پيشنهاد مي شود که يک بخش آزمايشي با رنگ روي سطح کار شده با زايکوسيل اجرا شده و سپس سازگاري کنترل شود.

مهم است به اين موضوع اشاره شود که رنگ هاي پايه اکريلات يا پايه پليمري منافذ سطح را مي بندند. لذا هرگونه رطوبت در داخل سطح، همانجا باقي خواهد ماند. بنابراين توصيه مي شود پس از اجراي زايکوسيل، زمان کافي جهت تبخير آب را در نظر بگيريد. اين امر از طبله شدن رنگ جلوگيري خواهد نمود.

نماي زيباتر؛ وقتي زایکوسیل روي رنگهاي پايه سيماني استفاده شود (رنگهاي پايه سيماني)

استفاده از زایکوسیل بعد از اجراي رنگهاي پايه سيماني، جداي از ايجاد يک سطح شديدا آبگريز، مزاياي بيشتري را نيز به همراه دارد. کاربرد زايکوسيل حقيقتا طول عمر قابل انتظار رنگ هاي مقرون به صرفه پايه سيماني را افزايش مي دهد. سطح کار شده تخريب نشده و اجازه رشد قارچ را نيز نمي دهد، بنابراين سطح را براي مدت زمان طولاني تميز و نو باقي خواهد ماند.

نما

در معماری تعریف از نما یک پاکت خارجی از فضای زندگی می‌باشد که در بسیاری موارد به صورت عمودی روی ساختمان واقع می‌شود. نما علاوه بر اینکه باید به عملکرد زیبایی خودش پاسخ دهد باید عایق صوتی، عایق حرارتی، مقاوم در برابر آتش، باد و آب نیز باشد.

معماری خورشیدی
امروزه به دلیل توسعه در میان طراحان و دیگران یک انقلاب واقعی می‌باشد. هدف از این مقاله بررسی مطالعات علمی قابل توجه که در طول دهه اول این قرن در جبهه‌های خورشیدی انجام شده که موضوع اول بحث ما روی نماهای خورشیدی مات و شفاف در سراسر جهان می‌باشد.

نماهای دو پوست که در دهه اخیر به سرعت در معماری اروپا فراگیر شده‌اند، امکان تهویه طبیعی را در ضمن کنترل صوت، باد وباران می‌آورند. این نماها مطمئنا در معماری مدرن کاربرد وسیع تر خواهند یافت. به علت تجربهٔ عملکردی کم در این زمینه و همچنین هزینه اضافه چندین لایه شدن نما، کارفرمایان این ایده را قبول نمی‌کنند.
نمای دو جداره
به طور معمولی برای ساختمان‌های بلند مورد بحث قرار می‌گیرد به دلیل اینکه تمایل به دید گسترده دارند به همین دلیل از شیشهٔ بیشتری استفاده می‌شود. اگر ما یک ساختمان شیشه‌ای کامل ایجاد کنیم زمان زیادی برای تهویه مکانیکی آن نیاز است و همچنین انرژی زیادی برای خنک نگه داشتن ساختمان در تابستان و گرم نگه داشتن در زمستان مصرف می‌شود. به همین دلیل از نمای دو جداره استفاده می‌شود. اصطلاح نمای دو پوسته در واقع ایده نمای انعطاف‌پذیر متشکل از دو جداره مختلف است که با یک حفره هوای میانی از هم جدا شده‌اند. حفره میانی وظایف جمع‌آوری تابش خورشیدی در زمستان (اثر گلخانه‌ای) ویا تخلیه آن در تابستان (تهویه طبیعی) را بر عهده دارد. لایه خارجی معمولا از جنس شیشه بوده در حالیکه لایه داخلی از هر جنسی تشکیل خواهدشد. اما عمدتا جداره خارجی فضای داخلی دارای جرم حرارتی می‌باشد.
ساختار نمای دو پوست
نمای دو پوست شامل یک جداره خارجی، یک فضای میانی و یک جداره داخلی است. لایه خارجی وظیفه حفاظت دربرابر هوا را دارد وهمچنین عایق صوتی در برابر سر و صدای خارجی است. معمولا نیز دارای دریچه‌هایی برای تهویه فضای میانی و اتاق‌های داخلی می‌باشد. در بیشتر موارد از یک لایه شیشه آبدیده و یا شیشه لمینیت ساخته شده است. در فضای میانی آفتاب شکن‌هایی که قابل تنظیم باشد نصب می‌شود. لایه داخلی شامل یک چارچوب با شیشه دوجداره است که مانع از هدر رفتن انرژی گرمایی در زمستان می‌شود و معمولا براع تهویه طبیعی امکان باز شدن دارد.
اجزا و عملکرد نماهای دو پوسته
یک نمای دو پوسته ایده آل امکان تنظیم گرما، نور و صدا را به طریقی که کمترین میزان انرژی مصرف شود، فراهم می‌کند. نمای دو پوسته از لایه‌های زیر تشکیل شده:
ا. پوسته خارجی:معمولا شامل یک شیشه سخت شده است. می‌تواند تمام شیشه‌ها باشد.
ب. پوسته خارجی یا جداره خارجی فضای داخلی:در این جا می‌توان از شیشه دوجداره (شفاف، کنترل گر خورشیدی، شیشه‌های جذب کننده و غیره) استفاده کرد. معمولا این پوسته تمام شیشه‌ای نیست، بلکه می‌توان در آن بازشوهای شیشه‌ای و در قسمت‌های دیگراز مصالحی با جرم حرارتی بالا برای ذخیره انرژی حرارتی در طول روز استفاده نمود. بازشوهای داخلی می‌توانند توسط کاربران در ایجاد تهویه طبیعی باز و بسته شوند.
ت. فضای حایل میان دو پوسته (حفره میانی)حفره میانی می‌تواند کاملا طبیعی و یا مکانیکی تهویه شود. عرض فضای حایل معمولا بین ۲۰۰ میلی‌متر تا ۲ متر متغیر است.
ث. تجهیزات سایه اندازهای خورشیدی:استفاده گسترده از شیشه در پوسته خارجی به این معناست که با دسترسی مستقیم به نور خورشید میزان بیشتری از نور خورشید وارد فضای داخلی می‌شود. این امر موجب سلب آسایش ساکنین و مختل شدن فعالیت‌های آنان می‌شود. معمول ترین راه محافظت بنا در برابر تابش مستقیم خورشید نصب سایه اندازها در حفره بین دو لایه نماست. بهترین حالت به کارگیری سایبان‌ها زمانی است که از آن‌ها در بیرون نمای خارجی استفاده شود تادر فصل تابستان مانع ورود تابش‌های خورشیدی به درون بنا شوند. اما به دلیل مقاومت ضعیفشان در برابر تغییرات جوی و بدین ترتیب کاهش طول عمرشان بهتر است درون حفره میانی قرار گیرند و در نتیجه توسط لایه بیرونی نما محافظت شوند. به همین سبب نیاز به تعمیر و نظافت آن‌ها کاهش میابد. تجهیزات سایه انداز غالبا به شکل کرکره‌های افقی و قابل تنظیم به عنوان وسیله خنک‌کننده غیرفعال عمل نموده و انرژی خورشید را جذب یا منعکس می‌کنند. گرمای جذب شده توسط آن‌ها نیز با حرکت هوا عمدتا از طریق جریان همرفت دفع می‌گردد و بدین ترتیب با کاهش بار وسایل خنک‌کننده، سبب ذخیره انرژی می‌شود.
ث.۱. استفاده از گیاه در حفره میانی:گیاهان توانایی پراکنده نمودن تابش‌های خورشیدی در گرمای نهان خود را دارند و دمای آنها به سبب انتقال گرمای نهان، کمتر از سایبان‌های کرکره‌ای آلومینیومی می‌باشد. گیاهان در تابستان با سایه اندازی درونی بار سرمایشی ساختمان را کاهش می‌دهند و همچنین در زمستان با ورود نور به درون حفره میانی امکان ایجاد سامانه خورشیدی ایستا را فراهم می‌کند.
ث.۲. سایبان‌های متحرک:برای مقابله با افزایش شدید گرما در جداره خارجی نمای دو پوسته تجهیزات سایه انداز و شیشه‌های متحرک ساخته شده است. به طوری که در طی فصل زمستان سایبان‌ها افقی هستند تا میزان بیشتری از نور خورشید را از خود عبور دهند. در فصل گرما نیز برای جلوگیری از گرمایش بسیاربالا و سلب آسایش ساکنین، لایه خارجی باز می‌ماند و اجازه خروج هوا از حفره میانی را می‌دهد. در این حالت سایبان با شیب زیاد قرار می‌گیرد و از ورود نور خورشید جلوگیری می‌نماید. بررسی عملکرد حرارتی نمای دوپوسته به شدت به شرایط اقلیمی وابسته است.
مزایای نمای دو پوست
۱- کاهش اوج فشار باد ۲- بهبود بهره‌وری انرژی نما ۳- افزایش استفاده از حرارت خورشیدی در فصل زمستان ۴- کاهش تلفات حرارتی در زمستان ۵- کاهش کلی افزایش حرارت خورشیدی در فصل تابستان ۶- استفاده از تهویه طبیعی ۷- جلوگیری از ورود سر و صدا ۸- استفاده مفید از نور روز
نحوهٔ عملکرد نما
در اقلیم سرد، افزایش انرژی خورشیدی درون دریچه‌ها ، درفضای مسکون شده می‌تواند چرخشی برای کمک به نیاز تهویه مکانیکی ایجاد کند. درآب و هوای گرم، دریچه‌ها تخلیه کننده هستند. هوای گرم به بالا می‌روند و به بیرون تخلیه می‌شوند و هوای خنک پشت این به داخل کشیده می‌شود. این دریچه‌های خنک‌کننده فضا، نیاز به سردکننده هارا در محیط مسکون کاهش می‌دهد.

Arganda-del-Rey-Headquarters-Herreros-Arquitectos-07

Fibre reinforced concrete facade cladding

Fibre reinforced concrete facade cladding

نحوه کارکرد نمای هوشمند در هوای سرد
۱. پنجره‌های جعبه‌ای window box:
قدیمی ترین نوع نما دو لایه هستند. دارای یک بازشو به سمت داخل است. پوسته خارجی دارای دریچه‌هایی هستند که امکان دخول هوای تازه و خروج هوای مصرف شده را می‌دهد و تهویه کنندهٔ فضای میانی و داخلی است. بیشتر در ساختمان‌های بلند مورد استفاده قرار می‌گیرد زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که حریم خصوصی بین اتاق‌ها نیاز باشد. فضای میانی به صورت افقی بر اساس اتاق به اتاق تقسیم بندی شده است و تقسیمات عمودی بین طبقات هستند پنجره در داخل دارای لعاب دو جداره عایق است در حالی که در بیرون ازیک لعاب محکم استفاده شده است. پنجره داخلی می‌تواند به طور کلی باز شود تا تهویه طبیعی انجام شود.
۲. محفظه‌های عمودی shaft-box facade:
این نما نوع ویژه‌ای از پنجره‌های جعبه‌ای هستند که بر اساس ایده”نمای دوقلو” که اولین بار توسط شرکت “آلکو” ساخته شده بود، شکل گرفته است. در این نماها پنجره‌های جعبه‌ای به صورت عمودی به هم متصل می‌شوند و در راستای چند طبقه ادامه می‌یابند تا اثر دودکشی را ایجاد نمایند. برای شدت بخشیدن به جریان هوای متحرک به سمت بالا می‌توان از مکنده مکانیکی نیز استفاده کرد. دارای دو بخش پنجره جعبه‌ای و شافت عمودی هستند. شافت‌ها (دالان) تا بالای طبقات ادامه پیدا می‌کنند. شافت‌های عمودی به وسیلهٔ دریچه‌های فرعی در هر طبقه به پنجره جعبه‌ای متصل شده است. هوای درون پنجره جعبه‌ای به علت اثر دودکشی به داخل شافت عمودی کشیده می‌شوند و به بالا می‌روند.
۳. نماهای دالانی coriddor façade:
در نمای دالانی تقسیمات فضای میانی فقط به حالت افقی انجام می‌شود و در هر طبقه بسته شده است. جداسازی‌های صورت گرفته در این طبقات به دلیل پیشبینی مسائل مرتبط با مباحث آکوستیک، ایمنی زمان آتش‌سوزی لحاظ شده است.
در مورد تهویه هوا باید در نظر داشت که به علت وجود اختلاف فشار شدید در گوشه نماها، اغتشاش در جریان هوا دراین نواحی به وجود می‌آید که برای اجتناب از این مسئله بایستی از استقرار دریچه‌ها در گوشهٔ ساختمان خودداری کرد. ولی در بقیه دالان اختلاف فشار کمی وجود دارد که این مسئله به تهویه هوا کمک می‌کند. همچنین برای کارایی بیشتر، بهتر است که درچه‌های ورود و خروج هوا بصورت شطرنجی نزدیک کف و سقف باشند. در طول راهرو حائل‌هایی بین هر اتاق قرار می‌گیرد که از عبور صدا از اتاقی به اتاق دیگر جلوگیری کند.
۴. نما چند طبقه multistory façade:
در این نما ها، فضای میانی بین دو جداره داخلی و خارجی به صورت افقی و عمودی بین چند اتاق متصل و یکی است. گاهی اوقات این فضا ممکن است در دور تا دور ساختمان بدون هیچ تقسیم‌کننده میانی چرخیده شود. در فصل‌های سرد می‌توان بازشوهای بالا و پایین را بست که با استفاده از خاصیت گل خانه‌ای، باعث ایجاد گرما کرد. این نماها معمولا در جاهایی که سر و صدای محیط بالا است، کاربرد بیشتری دارند از آنجایی که در جداره خارجی نما بازشویی ندارد، باید اتاق‌های پشت نما را بصورت مکانیکی تهویه کرد. باید به مسئله سر و صدای عبوری از طریق فضای میانی توجه داشت. در این مدل نما، دو حالت تهویه جدار خارجی و منطقه حائل بیشتری کاربرد دارند.
بررسی عملکرد نمای دو پوسته به عنوان سیستم غیرفعال خورشیدی (اثر گلخانه‌ای)[ویرایش]
نمای دوپوسته شامل عناصری مشابه عناصر تشکیل دهنده گلخانه‌ها می‌باشد. با این تفاوت که حفره میانی آن قابل زیستن نیست. وقتی نور خورشید به پوسته خارجی برخورد می‌کند، بخشی از آن منعکس و یا جذب و قسمتی از آن نیز عبور داده می‌شود. اشعه‌های خورشید که از پوسته خارجی عبور می‌کنند توسط پوسته داخلی جذب شده و درجه حرارت آن را بالا می‌برند سپس در جهات مختلف ساطع می‌شود. پس از مدتی درجه حرارت جداره خارجی شیشه‌ای با جذب پرتوهای حفره میانی و همچنین جذب قسمتی از نور خورشید بالا می‌رود. حال بخشی از این پرتوهای جذب شده در هر دو سمت شیشه ساطع می‌شوند.[۴]بخشی از این تابش بدین طریق به دام می‌افتد که درجه حرارت هوای فضای داخلی را به علت رسانش انتقالی بین دیواره‌ها و هوای پوسته‌ها افزایش می‌دهد. اثر پارامترهای مختلف نمای دو پوسته بر روی اثر گلخانه‌ای در تحقیقات مختلفی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
۱. میزان تابش خورشید اولین عنصری است که اثر گلخانه‌ای را تحت تاثیر قرار می‌دهد. اثر گلخانه‌ای به طور مستقیم با میزان پرتو خورشیدی متناسب است. در شرایطی که اسمان صاف است میزان جذب خورشیدی پوسته خارجی و دمای حفره میانی در فصول مختلف متفاوت است به طوری که در زمستان با وجود انکه مدت زمان تابش خورشیدی نسبت به باقی فصول کمتر است ولی زاویه تابش تقریبا عمود بر پوسته شیشه‌ای خارجی است. بنابراین میزان جذب انرژی خورشیدی بیشتر شده و درجه حرارت نمای دو پوسته تا۳۶ درجه سانتی گراد نسبت به دمای محیط افزایش می‌یابد. از طرف دیگر عبی رغم آنکه در تابستان مدت زمان تابش طولانی تر از سایر فصول است اما زاویه تابش خورشید کاملا به صورت مایل به پوسته خارجی می‌تابد. در نتیجه میزان جذب خورشیدی به مقدار قابل توجهی کاهش می‌یابد به طوری که افزایش دمای حفره میانی نسبت به زمستان کمتر است. بیشترین افزایش دما در اعتدال پاییزی رخ می‌دهد و تا ۴۳ درجه سانتیگراد نسبت به دمای خارجی افزایش می‌یابد.
۲. جهت گیری و استفاده از تجهیزات سایه انداز داخلیدر بکارگیری سایه اندازها باید به نوع سایبان محل قرارگیری تجهیزات سایه اندازی و محل آن توجه شود. اگر سایه اندازها در مقابل نمای داخلی قرار گیرند و فضای بین دو لایه به طور مناسب تهیه نشود صرف نظر از اینکه پنجره داخلی باز یا بسته باشد دمای هوای مقابل پنجره به میزان قابل توجهی افزایش می‌یابد. در حالتی که همه تجهیزات سایه انداز بسته هستند افزایش قابل توجهی در درجه حرارت دیده می‌شود و اثر گلخانه‌ای افزایش می‌یابد زیرا بخش اضافی از اشعه‌های خورشید بوسیله این تجهیزات جذب شده و به فضای داخلی منتقل نمی‌شود. در بحث جهت‌گیری، ساختمان با نمای دو پوسته به سمت شمال بیشترین صرفه جویی انرژی و کمترین پرت حرارتی را در پی دارد. فضاها در جبهه جنوبی از نور مستقیم خورشید بهره می‌برند و واحدهای شمالی بوسیله نمای دوپوسته محافظت می‌شوند. اگر جهت نمای دو پوسته به سمت جنوب بوده و بازشوها به منظور تهویه طبیعی بسته باشند در غیاب سایه اندازها دمای هوا به ۵۲ درجه سانتیگراد می‌رسد و اثر گلخانه‌ای به میزان قابل توجهی افزایش می‌یابد. در تابستان نا مناسبترین جهت‌گیری به سمت شرق و غرب است که گرمای زیادی از صبح به وجود می اید و میزان مصرف انرژی جهت سرمایش ساختمان بالا می‌رود. در فصل پاییز در شرایطی که آسمان صاف است نامساعدترین جهت‌گیری به سمت جنوب، شرق و غرب می‌باشد و مصرف انرژی برای سرمایش ساختمان بالاتر می‌رود. در نتیجه در فصل پاییز مخاطرات ناشی از گرمایش فوق‌العاده مهم است.
۳. نسبت بین دیوار مات و پنجره نمای داخلیاهمیت اثر گلخانه‌ای بستگی به طرفیت جذب پرتوهای خورشیدی سطوح دریافت کننده دارد، در واقع تابش‌های خورشیدی با طول موج کوتاه بعد از جذب توسط سطوح مات به پرتوهای با طول هوج بلند تبدیل می‌شوند این پرتوهای به دام افتاده در نمای دو پوسته سبب بروز پدیده گلخانه‌ای می‌شوند. اگر نسبت شیشه در نمای داخلی افزایش یابد بیشتر تابش‌های خورشیدی مستقیما به درون واحدها منتقل می‌شوند و توسط دیوارهای مات جذب نخواهندشد. بنابراین برای فرار از پدیده گلخانه‌ای افزایش شیشه در نمای خارجی می‌تواند به عنوان یک راهکار پیشنهاد شود.
۴. رنگ تجهیزات سایه انداز و سطوح داخلیتاثیر رنگ سایه اندازها در درجه حرارت حفره میانی تنها چند درجه است. هرچه شیشه به کار رفته در جداره خارجی بیشتر شود تاثیر رنگ سطوح در جذب انرژی و افزایش دمای داخلی به همان نسبت افزایش می‌یابد. در یک مقایسه تطبیقی بین نماهای دو پوسته در شرایط یکسان مشاهدات حاکی از آن است که دمای حفره میانی در نمای دو پوسته با سطوح داخلی تیره تر بالاتر از سطوح روشن است در نتیجه خاصیت دودکشی هم قابل توجه تر است ئ جریانات هوایی قوی تری را بوجود می‌آورد.
۵. عمق فضای میانی در نمای دو پوسته به طور کلی عمق حفره میانی اهمیت کمی در میزان جذب انرژی خورشیدی دارد به طوری که یک فضای میانی با عرض ۰٫۳ متری ۵٫۸ درجه سانتیگراد گرم تر از یک فضای ۲٫۴ متری در همان شرایط است. باید توجه داشت که بیشترین تفاوت در نمای رو به جنوب و در فصل تابستان است.
۶. نوع شیشه نمای داخلیانواع شیشه دوجداره با قابلیت نشر پایین که در پوسته‌های داخلی قابل استفاده می‌باشند عبارتند از شیشه شفاف شیشه منعکس کننده و شیشه جذب کننده. شیشه شفاف ۶۲٪نوردریافتی را از خود عبور می‌دهد. در صورتی که شیشه منعکس کننده ۵۰٪ نور را بازتاب می‌کند. اشعه‌های بازتاب کننده طول موج کوتاهی دارند و وقتی به سیسه جداره نمای خارجی می‌رسند به سمت خارج منتقل می‌شوند. وقتی تابش‌ها با طول موج بلند به سمت نمای دو پوسته نشر می‌شوند بعد از جذب توسط شیشه نمای داخلی در نمای دو پوسته به دام می‌افتند. اگر پوسته داخلی به شیشه جذب کننده تجهیز شود، بیشتر اشعه‌های خورشید جذب آن می‌شوند. اشعه‌های خورشید با طول موج کوتاه پس از جذب به اشعه‌هایی با طول موج بلند تبدیل شده و پس از ورود به حفره میانی در نمای دو پوسته به دام می‌افتند. تفاوت رفتار شیشه‌های مختلف با اندازه‌گیری دمای پوسته داخلی در طی فصول قابل ارزیابی است. ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که اختلاف دمای بین شیشهٔ شفاف و جذب کننده در مواقعی حتی به ۳۰ درجهٔ سانتی گراد هم می‌رسد.
۷. ابعاد بازشوها در نمای دو پوستهکاهش دما در نمای دو پوسته با ابعاد بازشوها ارتباط خطی ندارد، در واقع میزان سانتی‌مترهای اولیه باز بودن بازشوها بیشترین تاثیر را در کاهش دما دارد. در طی فصل زمستان بازشوهای نمای دو پوسته نباید بیشتر از ۵ سانتی‌متر باز باشند تا درجه حرارت هوای حفره میانی پایین‌تر از ۲۰ درجه نشود. این هوا می‌تواند بازیافت شده و به صورت بهداشتی در تهویه از آن استفاده شود. در طی فصل بهار هوای گرم نمای دو پوسته می‌تواند برای تهویه بهداشتی و همچنین گرمایش واحدهای سمت شمال استفاده شود. گرمایش مورد نیاز در واحدهای جنوبی ضروری نیست. در تابستان و پاییز بازشوهای نما باید گرمای اضافی را تخلیه کنند. در تابستان شکاف ۱۰ تا ۵۰ سانتیمتری بازشوها دمای نما را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد. به طوری که مصرف انرژی برای سرمایش بنا ۸٫۱٪کاهش میابد.
۸. سرعت بادبا افزایش سرعت باد درجه حرارت پوسته خارجی نمای دو پوسته کاهش یافته و به دنبال آن درجه حرارت سطوح داخلی نیز کاهش میابد.

روشهای اتصال سنگ پلاک در دیوار

سنگ جز مواد و عناصری که اجزا اصلی مصالح ساختمان را تشکیل میدهد .سنگ در ساختمان به صورتهای مختلف مورد استفاده قرار میگیرد, برای اتصال سنگ در نمای ساختمان عمدتا سنگ به ضخامت مورد نظر از 1.5 تا 2.5 سانت وگاهی مواقع بضخامت بیشتر از 2.5 ویا کمتر از 1.5 سانت بنا به مورد استفاده در کارگا ههای سنگبری بریده و سطح نمای آن در اکثر موارد صیقل داده شده ودر ابعاد وعرضهای معمولا 20 تا 40 سانتی متربرش داده که جهت استفاده به نام سنگ پلاک وارد کارگاه میگردد.

نحوه اجرای سنگ پلاک در دیوار

نحوه اتصال سنگ  بدین صورت میباشد که ابتدا سنگ در اندازه مورد نظر بتوسط قلابی از میلگرد معمولا نمره 6 که به حالت نیم دایره خم داده شده در محل خود به صورت شاقول وتراز قرار گرفته و سپس فاصله بین سنگ ودیوار که حداقل 2 سانت وحداکثر 3 سانت باید باشدبه وسیله دوغاب ماسه وسیمان بعیار سیمان 400 کیلوگرم در متر مکعب پر میگردد. که با خشک شدن دوغاب و ایجاد چسبندگی بین سنگ و دوغاب ودیوار, سنگ در محل خود ثابت قرار میگیردوبه همین ترتیب سنگهای پلاک رگ به رگ روی هم قرار میگیرند.
ولی با توجه به عدم چسبندگی کامل سنگ ودوغاب پشت آن به خاطر سطح صاف پشت سنگهای پلاک این امکان وجود دارد که پس از گذشت چندین مدت پس از اجرای سنگ با نفوذ آب باران ورطوبت محیط از منافذ موجود سطح سنگ و بندهای مابین آنها و با یخ زدن آب در آن سنگ ها در جای خود به اصطلاح لق شده وپس از مدتی در رفته و از محل خود به بیرون بیافتند که این امر ممکن است بر اثر سقوط سنگ از ارتفاع ایجاد خسارات مالی وجانی بوجود آورد.
به همین خاطر جهت جلوگیری از این عارضه تمهیداتی در سنگ کاری در نظر میگیرند که به قرار زیر می باشد:

الف- اسکوپ مهار سنگ بوسیله سیم گالوانیزه
در این روش اتصال سنگ قبل از اجرای سنگ پلاک شیاری در دو لبه سنگ (روبروی هم)به وسیله دستگاه فرز ایجاد می نمایندو پس از آن سیم گالوانیزه به قطر معمولا 1 میلیمتر را به صورت ضربدری و محکم به نحوی که سیم شل نباشد از شیارهای مذکور رد کرده و دو انتهای آنرا به هم میبندند. وبرای اینکه هنگام دوغاب ریزی سیم به پشت سنگ نچسبد تکه سنگ کوچکی به ضخامت 1 تا 2 سانت را زیر سیم قرار داده و فاصله ایجاد شده باعث قرار گرفتن سیم درون دوغاب شده وبدین صورت گیرداری بین سنگ پلاک و دوغاب به صورت کامل به وجود می آید.
باید توجه نمود که سیم مورد استفاده حتما از جنس ضد زنگ باشد تا مرور زمان نپوسیده واز بین نرود.

ب-مهار سنگ بوسیله چنگک اسکوپ
در اینجا از قلابی کوچک به شکل آمده در دتایل 2 که از جنس فولاد ضد زنگ میباشد استفاده مینمائیم که به آن چنگک اسکوپ میگو یند.
این روش بدین صورت میباشد که شیاری در دو لبه بالا و پائین سنگ پلاک ایجاد نموده و پس از استقرار سنگ در محل مورد نظر خود به هنگام دوغاب ریزی چنگک اسکوپ را در شیار سنگ به طریقه نشان داده شده در دتایل 2 قرار داده و دوغاب ریزی را انجام میدهیم و در رگ بعدی ناخن خم شده به سمت بالای چنگک را در شیار پائین سنگ قرار داده و بدین صورت گیرداری سنگ پلاک در محل خود کامل میشود.

د- مهار سنگ توسط چسباندن تکه سنگ به پشت سنگ پلاک
این روش اتصال سنگ که بسیار آسان و کم هزینه میباشد در موارد نادری استفاده میشود ولی در صورت عدم دسترسی به سیم اسکوپ و یا چنگک با این روش میتوان گیرداری سنگ رابه نحو قابل قبولی ایجاد نمود.
در این روش اتصال سنگ با چسباندن چند تکه سنگ به پشت سنگ پلاک بوسیله چسب سنگ گیرداری بین سنگ پلاک ودوغاب به نحو خوبی ایجاد میگردد. تکه سنگها میتوانند در ابعاد حدودی 4 سانتی متر وبه ضخامت خود سنگ پلاک باشد(میتوان از خرده های خود سنگ پلاک استفاده نمود).ولی در کل ضخامت تکه سنگها نباید مانع از شاقولی یا تراز کردن سنگ پلاک گردد. .
ج- مهار سنگ پلاک بوسیله پیچ ورولپلاک
این روش اتصال سنگ پس از اجرای سنگ کاری انجام میگرددوبدین صورت میباشد که به وسیله دستگاه دریل در چند نقطه سنگ پلاک سوراخی در آن ایجاد میگرددوسپس با جاگذاری رولپلاک در سوراخ سنگ ودیوار, سنگ با بستن پیچ به دیوار پشت آن مهار میگرددوجهت تثبیت بهتر سنگ از واشر نیز استفاده میشود.ونیز باید توجه داشت که پیچ و واشر مورد استفاده از نوع ضد زنگ استفاده گردد تا از پوسیدگی آن در مرور زمان جلوگیری شود.

تعاریف و اصطلاحات ساختمان سازی

 اصطلاحات ساختمان سازی

1- قطعه‌مالکیت : قطعه‌زمین‌دارای‌حدود مشخص و سند مالکیت رسمی .
۲- تفکیک : تقسیم یک قطعه مالکیت به چند قطعه مالکیت جهت استفاده واحد یا مختلف(عکس عمل تجمیع).
۳- تجمیع : ادغام چند قطعه مالکیت جهت استفاده واحد یا مختلف ( عکس عمل تفکیک )
۴- مساحت قطعه مالکیت یا مساحت زمین : مساحت محاسبه شده از ابعاد مندرج در سند مالکیت رسمی .
۵-سطح‌ساختمانی‌یازیربنا : سطح‌ساخته‌شده‌درمجموعه‌طبقات‌ساختمان .
۶- ارتفاع ساختمان یا بنا : فاصله مرتفع ترین نقطه بام و در صورت وجود سقف شیبدار مرتفع ترین خط الراس بام از سطح گذر اصلی .
۷- سطح‌معبر : متوسط‌ارتفاع‌بالاترین و پائین‌ترین نقطه گذرها ، گذرهای مشرف به قطعه مالکیت .
۸- پیلوت : قسمتی از ساختمان هم سطح گذر که به صورت فضائی شامل ستونها و بدون دیوارهای جداکننده بوده و فاصله زیر سقف آن از گذر ۲۰/۲ الی ۵/۲ باشد . اصطلاحات ساختمان سازی
۹- زیرزمین : قسمتی از ساختمان که ارتفاع روی سقف آن از سطح گذردرقسمت‌مربوطه‌حداکثر۲۰/۱ متر باشد ویا محوطه پیلوت .
۱۰- طبقه همکف : قسمتی از ساختمان که فاصله کف آن از سطح گذر حداکثر ۲۰/۱ متر و یا ارتفاع سقف آن از گذر بیش از ۲۰/۱ متر باشد و همچنین طبقه روی پیلوت .
۱۱-طبقات‌فوقانی:کلیه‌طبقات‌ساختمان‌که‌روی‌طبقه‌همکف ساخت شود .
۱۲- برقطعه مالکیت یا بر زمین : قسمت یا قسمتهائی از حدود یک مالکیت که مجاور گذر قرار داشته باشد.
۱۳- فضای آزاد (حیاط) : سطحی از قطعه مالکیت که در آن هیچگونه ساختمانی احداث نشده و فقط برای درختکاری ، گلکاری ، استخر . حوض ، آب نما ایوان غیرمسقف و سایر استفاده های محوطه سازی تخصیص داده شده باشد .
۱۴- پارکینگ : محل نگهداری صرفاّ وسائل نقلیه به غیر از محوطه ادارات ، محلهای کار و غیره که هر آن قابل دسترسی باشد .
۱۵- ایوان: سطح سرپوشیده در طبقه همکف که بین ساختمان و فضای آزاد قرار گیرد
۱۶- بالکن: سطح‌سرپوشیده‌درطبقات بنا که حداقل یک‌طرف آن باز شد .
۱۷- تراس یا مهتابی : سطح ساختمان غیر مسقف به غیر از بام .
۱۸-پیش‌آمدگی‌ یاکنسول : هرگونه‌بیرون‌آمدگی‌ساختمان‌درطبقات‌فوقانی.
۱۹- درخت : در ضوابط طرح تفصیلی اصفهان درخت به گیاهانی اتلاق می شود که حداقل ارتفاع آن دو متر و محیط آن ۵۰ سانتی متر باشد .
۲۰- باغ : قطعه مالکیتی یا زمینی که به ازاء هر ۵ متر مربع آن حداقل یک درخت وجود داشته باشد .
۲۱- سطح مشرف : سطوحی از ساختمان که در حریم اشراف ساختمان دیگری قرار گیرند .
۲۲- محور اصلی بنا : محوریست به موازات طول قطعه مالکیت و عمود بر جهت غالب بدنه مشرف به حیاط اصلی قطعه مالکیت ، در شهر اصفهان این محور عموماّ دارای جهت شمالی – جنوبی می باشد
۲۳-حریم اشراف : فضائی که بین سطوح فرضی با زاویه ۴۵ درجه نسبت به‌محوراصلی‌بنا ازجنوبی ترین نقطه منتهی الیه شرقی و غربی بنا قرار گیرد .
۲۴- حریم‌سایه‌اندازی : فضائی است فرضی که بین سطح زمین و سطح بازاویه۳۲درجه‌ازپائین‌ترین‌نقطه‌برمجازساختمان ‌به سمت جنوب قرار می‌گیرد.
۲۵-تغییراساسی : هرگونه تغییر در داخل و یا خارج بنا که صرفاّ به منظور ایجاد فضای جدید و یا گسترش فضاهای موجود ساختمان باشد .
۲۶- تغییرغیراساسی: اقدامات ساختمانی که شامل تغییر اساسی نگردد مانند جابجا کردن دیوارهای غیرباربر ، پنجره ها ، درها و غیره .
۲۷- تعمیر اساسی: هرگونه تعمیر در سازه بنا شامل ستون ، دیوار و یا سقف که از لحاظ ایمنی و استحکام ساختمان حائز اهمیت باشد .
۲۸- تعمیرغیراساسی: اقدامات تعمیراتی ساختمان که شامل تعریف تعمیر اساسی نگردد ، مانند لوله کشی ، سیم کشی ، رنگ آمیزی و غیره .
۲۹- واحدمسکونی: مجموعه فضاهایی که برای سکونت یک خانوار در نظر گرفته شده و دارای ورودی مستقل بوده و قسمتی از آن به آشپزخانه ، توالت و حمام اختصاص یافته باشد .
۳۰- مالکیت‌همجوار : قطعه مالکیت دارای مرز مشترک با قطعه مالکیت موردنظر .
۳۱-مجتمع‌مسکونی: مجموعه واحدهای مسکونی با تعداد ۱۰ واحد مسکونی و بیشتر در یک قطعه مالکیت که دارای ورودی یا ورودیها و?فضای عمومی مشترک باشد .
۳۲- مجتمع تجاری : مجموعه‌واحدهای تجاری یا تعداد ۱۰ واحد تجاری وبیشتردریک قطعه مالکیت که دارای ورودی یا ورودیها و فضاهای عمومی مشترک باشد.
۳۳- مجتمع پزشکی: مجموعه واحدهای پزشکی با تعداد ۵ مطب پزشک یا واحد خدماتی وابسته به حرفه پزشکی و بیشتر در یک قطعه مالکیت که دارای ورودی یا ورودیها و فضاهای عمومی مشترک باشد.
۳۴- حیاط‌خلوت : فضاهای ‌غیرمسقف ‌یا با سقف ‌شفاف‌ که ‌بیرون ‌سایر فضاهای ساختمان قرار گیرد و از آن برای نورگیری و تهویه استفاده شود .
۳۵- پاسیو : فضای غیرمسقف یا با سقف شفاف که بین سایر فضاهای ساختمان قرار گیرد و از آن برای نورگیری و تهویه استفاده شود .
۳۶- کاربری یا نحوه استفاده : نوع فعالیت و بهره وری از ساختمان و یا زمین به صورت موقت یا دائم .
۳۷- کاربری مسکونی : استفاده از قطعه مالکیت به منظور سکونت .

۳۸- مسکونی ویژه : قطعات مالکیت مسکونی واقع در محوطه‌های عمومی که مشمول ضوابط و مقررات خاص گشته اند .
۳۹-کاربری پیشنهادی باحفظ‌ساختمان : قطعات مالکیت مسکونی که بنای آن از نظر تاریخی و معماری با ارزش شناخته شده و برای آن طبق‌نقشه‌های‌طرح‌تفصیلی‌کاربری‌خدمات عمومی در نظر گرفته شده است.
۴۰- کاربری تجاری : استفاده از قطعه مالکیت به منظور فعالیت هائی که به نحوی موجب عرضه کالا در قبال دریافت وجه می باشد . به لحاظ اینکه در نقشه‌های طرح تفصیلی شهر اصفهان تفکیک واحدهای کوچک خدماتی شخصی و کارگاهی غیرمزاحم از واحدهای تجاری امکانپذیر نبوده، این قبیل واحدها نیز در گروه کاربریهای تجاری منظور شده اند .
۴۱- تجاری ویژه با ارزش تاریخی : قطعات مالکیت تجاری واقع در بازار و محوطه های اطراف آن طبق نقشه های طرح تفصیلی .
۴۲- کاربری‌مختلط تجاری-مسکونی-پارکینگ  : استفاده واحد یا مختلط از یک قطعه مالکیت به منظور کاربریهای مسکونی، تجاری و پارکینگ براساس ضوابط طرح تفصیلی .
۴۳-کاربری‌باغ : استفاده از قطعه مالکیت به منظور فعالیتهای باغداری .
۴۴-کاربری‌کشاورزی : استفاده از قطعه مالکیت به منظور فعالیت کشاورزی و زراعت .
۴۵- کاربری کارگاهی : استفاده از قطعه مالکیت به منظور انجام فعالیتهای تولیدی کارگاهی و فعالیتهای خدمات تعمیراتی .
۴۶- کاربری صنعتی: استفاده از قطعه مالکیت به منظور انجام فعالیتهای تولیدی صنعتی .
۴۷- کاربری خدمات عمومی : استفاده از قطعه مالکیت جهت آن دسته از خدماتی که مستقیماّ از سوی ارگانهای دولتی ارائه می شود و یا اداره و کنترل آنها به نحوی به ارگانهای دولتی مربوط است . اینگونه خدمات در انواع ذیل دسته بندی می شوند :
۴۸- اداری انتظامی : مراکز ستادی ادارات ، بانکها ، سازمانها ، نهادها و دیگر ارگانهای دولتی و وابسته به دولت و مراکز انتظامی .
۴۹- آموزش عالی و فنی و حرفه ای : مراکز آموزشی فنی‌وحرفه‌ای ، مراکز تربیت معلم ، مدارس عالی و دانشگاهها .
۵۰-آموزشی:کودکستان،دبستان،مدرسه‌راهنمائی ، دبیرستان و هنرستان
۵۱- بهداشتی- درمانی : گرمابه‌عمومی،درمانگاه ،کلینیک و بیمارستان .
۵۲- پارکینگ
۵۳- جهانگردی : مسافرخانه ، مهمانسرا ، متل ، هتل و کمپینگ .
۵۴- فضای‌سبز: محل‌بازی‌کودکان، پارک و فضای سبز و شهرک بازی .
۵۵-  مذهبی- فرهنگی: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان ، کتابخانه عمومی ، نمایشگاه ، موزه ، سینما ، تئاتر، مسجد ، امامزاده ، کلیسا ، کنیسه و دیگر اماکن مذهبی .
۵۶- کاربری‌تأسیسات‌وتجهیزات‌شهری : مراکزمخابرات،پمپ بنزین ، تصفیه‌خانه فاضلاب و آب، منبع آب و مخازن نگهداری سوخت و تأسیسات برق ، مراکز خدمات ایمنی شهرداری .
۵۷- کاربری‌خدمات‌ورودیهای‌شهر: استفاده به منظور متل، هتل، کمیپنگ، فضای سبز، رستوران، فضاهای سرباز و سرپوشیده ورزشی، تجاری و فضاهای مذهبی – فرهنگی موردنیاز محوطه .
۵۸- کاربری‌اراضی‌ذخیره‌خدماتی: استفاده از قطعه مالکیت به منظور رفع نیازهای خدماتی عمومی در دراز مدت .
۵۹- کاربری‌اراضی‌ذخیره : استفاده از قطعه مالکیت به منظور رفع نیازهای خدماتی عمومی و استفاده مسکونی به منظور تأمین زمینهای معوض محوطه های خدماتی مصوب .
۶۰- کاربری کمربند سبز حفاظتی و جنگلکاری : استفاده از قطعه مالکیت به منظور ایجاد جنگل و دیگر فضاهای سبز حفاظتی .
۶۱- محوطه‌های عمومی: محدوده‌هایی هستند که زمین و قطعات مالکیت واقع درحاشیه معابر اصلی شهر را در برمی‌گیرند و عمدتاّ جهت کاربریهای خدمات عمومی، مسکونی ویژه، تجاری و پارکینگ مورداستفاده قرارمی‌گیرند،محوطه‌های‌تاریخی‌نیزجزءاین محوطه‌ها درنظرگرفته شده‌اند .
۶۲- محوطه بازسازی: محوطه‌هایی هستند که به دلیل تراکم بالای جمعیت و کالبد نامطلوب و فقدان اساسی خدمات عمومی، در طرح تفصیلی مورد برنامه‌ریزی و طراحی واقع نشده و بازسازی آنها در قالب یک طرح جداگانه پبشنهاد گردیده است .
۶۳- واحدغیرمستقل‌خدماتی- کارگاهی : واحدهائی که قسمتی از واحدهای‌مسکونی را تشکیل می‌دهند و دارای درب مستقل از ورودی بنای مسکونی نباشند .
۶۴- مرکز محله : محدوده ایست که جهت استقرار خدمات محله‌ای مانند واحدهای تجاری برای خریدهای روزمره، مسجد، حمام، کودکستان، دبستان، کتابخانه، پارک، فضای‌سبز و ورزشی محله‌ای براساس طرح تفصیلی در نظر گرفته می شود .
۶۵- مرکز ناحیه : محدوده ایست که جهت استقرار خدمات ناحیه‌ای مانند واحدهای تجاری برای خریدهای روزمره و هفتگی، مسجد، مدرسه راهنمائی، دبیرستان، درمانگاه، پارک، فضای‌سبز، ورزشگاه و واحدهای کوچک خدماتی غیرمزاحم براساس طرح تفصیلی در نظر گرفته می شود .

۶۶- مرکزمنطقه‌شهری: محدوده ای است جهت استقرار خدمات منطقه‌ای مانند واحدهای تجاری با عملکرد منطقه‌ای، مسجد بزرگ، کتابخانه بزرگ، تئاتر، سینما، شعبات ادارات، هنرستان، واحدهای آموزشی فنی-حرفه‌ای، شعبات ادارات،کلینیک،بیمارستان،مجموعه ورزشی ،متل و هتل و سایر فعالیتهای خدماتی با عملکرد منطقه‌ای که براساس طرح تفصیلی درنظر گرفته می‌شود .
۶۷- محورهای‌شهری : خیابانهائی هستند که کاربری غالب در جوار آنها خدمات عمومی، مختلط مسکونی- تجاری- پارکینگ و مسکونی ویژه می‌باشد . این محورها در نقشه‌های طرح تفصیلی نشان داده شده اند .
۶۸- اتوبانها، بزرگراههاو یا آزادراهها: این گذرها بالاترین سطح سرویس را در میان شبکه گذرهای شهری ارائه داده و دسترسی قطعات مالکیت برآنها ممنوع و انشعاب گذر از آنها بسیار محدود می‌باشد تقاطع‌ها تنها با سایر آزادراهها و یاحداکثرباگذرهای‌شریانی‌وبه‌صورت‌غیرمسطح‌است.اینگونه‌گذرهاعموماًکمربندیهای شهروارتباط بین شهری را تشکیل می‌دهند و حداقل عرض آنها ۶۰ متر می‌باشند .
۶۹- گذر شریانی درجه۱و۲: این گذرها شبکه اصلی شهر را تشکیل می‌دهند و تمامی حرکات ترافیکی طولانی داخلی شهر بایستی در این گذرها عبور داده شود .
۷۰-گذرهای‌جمع‌وپخش‌کننده‌اصلی: این گذرها ترافیک را در داخل مناطق شهر توزیع می‌نماید، حداقل عرض این گذرها ۲۴ متر می‌باشد. اینگونه‌گذرهااتصال‌بین‌گذرشریانی‌وجمع‌پخش‌کننده‌فرعی‌رابرقرارمی‌نمایند .
۷۱-گذرجمع‌وپخش‌کننده‌فرعی: این دسته از گذرها ترافیک را در داخل‌نواحی‌شهری توزیع و ارتباط بین گذرهای دسترسی‌ و جمع ‌و پخش‌کننده فرعی را تشکیل‌می‌دهند.حداقل‌عرض‌این‌گذرها۱۰مترمی‌باشد.
۷۲-گذردسترسی: این گذرها دسترسی به بناها و محوطه‌های داخل محلات و واحدهای کوچک شهری را تأمین می‌نمایند. حداقل عرض این گذرها (بجزء گذرهای پیاده و تاریخی) ۶ متر است.
۷۳-گذرهای‌باارزش‌تاریخی: گذرهایی‌هستندکه از گذشته‌های دور در درون شهر بجا مانده‌اند و فضا و بدنه‌های آنها دارای ارزش تاریخی و معماری‌می‌باشد و ترافیک سواره در اینگونه گذرها در حداقل ممکن است .
۷۴-گذرهای‌پیاده : گذرهایی هستند که ترافیک سواره در آنها ممنوع گردیده وحداکثرعبور وسائط‌نقلیه‌عمومی‌و اضطراری در آنها مجاز می‌باشد .
۷۵-معابراصلی‌بامحدودیت‌ترافیک‌سواره : خیابانهایی هستند که ترافیک سواره در آنها ممنوع گشته و عبور محدود ترافیک وسائط نقلیه عمومی در آنها مجاز دانسته شده است .
۷۶- شهر قدیم: محدوده تقریبی اصفهان در اوان صنعتی شدن آن که محوطه‌محصوربین‌خیابانهای ‌سروش،مدرس،ادامه‌مدرس،رباط،خرم،خیام، وحید، کشاورز ، دانشگاه ، سعادت آباد ، سجاد و بزرگمهر را در برمی‌گیرد .
۷۷- منطقه تاریخی : محوطه‌ای است که محدوده آن در تاریخ ۲۳/۸/۶۷ به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران رسیده است
۷۸- عرصه‌وحریم‌بازارومجموعه‌فرهنگی- تاریخی : محدوده‌ای است که بازار و دیگر محوطه‌ها و آثار با ارزش تاریخی شهر اصفهان را در برمی‌گیرد و تابع ضوابط و مقررات خاص سازمان میراث فرهنگی می باشد.
۷۹-منطقه‌تاریخی‌حفاظت‌شده‌جلفا: محدوده‌ای ‌که‌ جلفای ‌قدیم ‌را در برمی‌گیرد.
۸۰-تعریف سیمای شهـر: حس و ادراک از فضاهای شهری که بر مبنای الگو، ساختارهای کالبدی و اجتماعی و شکل شهر در فرآیند زندگی جمعی و فردی‌به‌صورمختلف القا می‌گرددتعریف‌سیمای‌شهررا به‌دست‌میدهد.
۸۱-باغ شهری: به باغ‌های‌عمومی‌گفته‌می‌شودکه در متن شهر قرار دارند وعلاوه بر اینکه مورد استفاده “وقت آزاد” شهروندان قرار می‌گیرند، مواقعی به مثابه عنصر ارتباط دهنده بخشی از شهر به بخش دیگر عمل میکنند.
۸۲-فضای سبز خطی: به فضای سبز نسبتاًَ کم عرض و طویل اطلاق می‌شود که در آن می‌توان حرکت کرد.
۸۳- منظـر: همه‌چیزطبیعی‌ومصنوع،به‌طور نسبی ‌ثابت ‌و متغیر و همچنین ‌متحرک،که‌توأم‌بایکدیگردرسلسله‌مراتبی‌ازسطوح‌درمعرض‌دید قرار می‌گیرند.
۸۴-جان پناه بام: دیواره‌های‌که‌درلب‌بام‌با ارتفاع معینی ساخته می‌شود.
۸۵- نمای ‌عمومی ‌بنا: آن ‌قسمت ‌از نمای‌ بدنه ‌ساختمان ‌که ‌در فضای‌عمومی کوچه، معبر، خیابان، تقاطع و … قابل رؤیت می باشد